قوانین آموزش
| فهرست مقاله |
|---|
| قوانین آموزش |
| دستورالعملهاي اجرايي توافقنامه |
| آموزشهاي ضمن خدمت كاركنان |
| آموزش عمومي (توجيهي) |
| آموزشهاي مهارتي |
| همه صفحه ها |
اساسنامه هنرستانهاي هنرهاي تجسمي
ماده 1 ـ هدف
ـ پرورش استعدادهاي نوجوانان كشور در رشتههاي مختلف هنرهاي تجسمي.
ـ رفع نيازمنديهاي جامعه در جهت اهداف جمهوري اسلامي ايران.
ـ تأمين نيروي انساني ماهر در رشتههاي هنرهاي تجسمي.
ـ حمايت از آموزش هنرهاي كاربردي و بومي در نقاط و محلهايي كه منشاء و سرچشمه به وجود آمدن اين هنرها است.
ـ اشاعه و گسترش آنها در جهت خودكفايي توليدات صنايع دستي ايران.
ماده 2 ـ هنرستانهاي هنرهاي تجسمي زير نظر وزارت ارشاد اسلامي و براي دختران و پسران به صورت مجزا توسط كادر آموزشي متناسب و ذيصلاح اداره خواهد شد.
تبصره ـ از اين به بعد در اين اساسنامه نام هنرستان هنرهاي تجسمي كلمه «هنرستان» به كار برده ميشود و به شاگردان اين هنرستان «هنرجو» و به معلمان هنرهاي آن «هنرآموز» اطلاق ميگردد.
ماده 3 ـ به منظور ترويج هنر و گسترش آن در رابطه با نياز جامعه تحصيل در هنرستان رايگان خواهد بود.
ماده 4 ـ رشتههاي تحصيلي هنرستان به شرح زير است:
الف ـ هنرهاي تجسمي شامل رشتههاي: نقاشي، مجسمهسازي، گرافيك، نقاشي سنتي ايراني (مينياتور و تذهيب، نقش قالي و كاشي).
ب ـ هنرهاي كاربردي شامل: سفالگري، قالي و گليمبافي، خاتمسازي، منبتكاري.
تبصره ـ در صورت گسترش امكانات هنرستانها، رشتههاي ديگر از قبيل زريبافي، ميناكاري و غيره پس از تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش داير خواهد شد.
ماده 5 ـ هنرجويان هنرستان از لحاظ شرط سني ثبتنام و مشموليت نظام وظيفه تابع مقررات وزارت آموزش و پرورش و وظيفه عمومي ميباشند.
ماده 6 ـ دربارة تحصيل در هنرستان (به جز رشته منبتكاري) 4 سال ميباشد كه به دو دورة عمومي و تخّصصي تقسيم ميشود. دورة عمومي يك سال و دورة تخصصي سه سال خواهد بود.
تبصره ـ هنرجويان ميتوانند دورة 4 ساله متوسطه هنرستان را حداكثر در شش سال بگذرانند مشروط بر اينكه در يكسال بيش از دو سال توقّف نداشته باشند.
ماده 7 ـ هنرجو بعد از پايان دورة عمومي بنا به استعداد و تمايل شخصي و با نظر شوراي فني هنرستان ميتواند يكي از دروس عملي نقاشي، مجسمهسازي، گراپ، نقاشي سنتي ايران (مينياتور و تذهيب، نقش قالي و كاشي)، سفالگري، قالي و گليمبافي و خاتمسازي را به عنوان رشته اختصاصي انتخاب كرده و در همان رشته فارغالتحصيل شود.
ماده 8 ـ كليّه مقررات مربوط به امتحانات داخلي و نهايي و نيز مواد درسي و برنامه تحصيلي كلاسهاي مختلف هنرستان طبق آييننامه جداگانه مصوب شوراي عالي آموزش و پرورش خواهد بود.
ماده 9 ـ در كليّة كلاسهاي هنرستان علاوه بر دروس مربوط به رشتههاي اختصاصي هنرستان تجسمي به شرح جدول مصوّب ضميمه، دروس عمومي دورة متوسطه در وزارت آموزش و پرورش نيز تدريس خواهد شد.
ماده 10 ـ شرايط ورود به هنرستان:
الف ـ داشتن مدرك قبولي كلاس سوم راهنمايي تحصيلي.
ب ـ اعتقاد به مباني جمهوري اسلامي ايران و دارا بودن حسن اخلاق و رفتار.
ج ـ داشتن سلامت جسم و روان و نداشتن نقض عضو مؤثر در فراگيري هنرهاي تجسمي.
د ـ پذيرفته شدن در مسابقه ورودي هنرستان.
ماده 11 ـ امتحانات سال آخر هنرستانهاي تجسمي به صورت نهايي و با نظارت اداره كل امتحانات وزارت آموزش و پرورش برگزار خواهد شد. به هنرجوياني كه اين امتحانات را با موفقيت بگذارنند گواهينامه پايان تحصيلات رشته اختصاصي مربوطه كه معادل ديپلم كامل متوسطه ميباشد داده خواهد شد.
ماده 12 ـ دروس عملي كليّه سالهاي تحصيلي هنرستان هر روز 9 ساعت و دروس نظري نيز هر روز 9 ساعت جمعاً 48 ساعت در هفته و كلاً 32 هفته در طول سال تحصيلي ميباشد (طبق جدول ضميمه).
ماده 13 ـ گواهينامه پايان تحصيلات هنرستان از طرف وزارت ارشاد اسلامي با تأييد و مهر و امضاي اداره كل امتحانات وزارت آموزش و پرورش صادر ميگردد.
ماده 14 ـ سازمان اداري و آموزش هنرستان از طرف وزارت ارشاد اسلامي تهيه و تنظيم ميگردد و اين وزارتخانه در حسن اجراي مواد اين اساسنامه و آييننامههاي مربوط و امور آموزشي و پرورشي در هنرستانها نظارت كامل خواهد داشت.
تبصره ـ نحوه اعمال نظارت وزارت آموزش و پرورش طبق آييننامه مصوب شوراي عالي آموزش و پرورش خواهد بود.
ماده 15 ـ تأمين معلمان هنرستان با رعايت ضوابط گزينش به عهده وزارت ارشاد اسلامي است معذلك آموزش و پرورش بنا بر درخواست وزارت ارشاد اسلامي در انتخاب و معرفي معلمان واجد صلاحيت همكاري خواهد كرد.
ماده 16 ـ كليه برنامههاي اين هنرستانها ميبايد براساس ضوابط اسلامي با رعايت كامل فتاواي ولي فقيه تنظيم و اجرا شود.
اساسنامه هنرستانهاي هنرهاي تجسمي مشتمل بر 16 ماده و 4 تبصره در سيصد و سي و پنجمين جلسة شوراي عالي آموزش و پرورش مورخ 15/1/1363 به تصويب رسيد صحيح است به مورد اجرا گذارده شود.
سيداكبر پرورش
وزير آموزش و پرورش جمهوري اسلامي ايران
اساسنامه هنرستانهاي هنرهاي تجسمي مشتمل بر 16 ماده و 4 تبصره
در سيصد و سي و پنجمين جلسة شوراي عالي آموزش و پرورش مورخ 15/1/1363 به تصويب رسيد صحيح است به مورد اجرا گذارده شود.
مجموعه
قوانين و مقررات و دستورالعملهاي
آموزشهاي علمي ـ كاربردي
آييننامه آموزشهاي علمي ـ كاربردي
تعريف:
مادة 1: آموزشهاي علمي ـ كاربردي آموزشهايي است كه با هدف ارتقاء و انتقال دانش كار، ايجاد مهارتها، افزايش بهرهوري، به هنگام كردن و ارتقاي معلومات و تجارب شاغلان، رشد استعدادهاي بارز و به فعليت درآوردن استعدادهاي نهفته براي تصدي مشاغل و حرف گوناگون انجام ميشود تا توانايي افراد را براي انجام دادن كاري كه به آنان مول ميشود به سطح مطلوب برساند.
تبصره: آموزشهاي علمي ـ كاربردي موضوع اين آييننامه اعم است از آموزش هايي كه با هدف مندرج در مادة 1 كه به نام آموزشهاي فني حرفهاي خارج از نظام آموزش رسمي كشور عموماً به صورت دورههاي كوتاه مدت به اجرا درميآيد و آموزشهايي كه در قالب نظام آموزش رسمي كشور در يكي از مقاطع سلسله مراتب آموزشي (آموزش متوسطه و آموزش عالي) اجرا و به دريافت مدرك تحصيلي منجر ميشود.
ماده 2: اين آييننامه ناظر به كلية سطوح آموزشهاي علمي ـ كاربردي و پژوهشهاي وابسته به آن در بخشهاي توليدي و خدمات است.
ماده 3: اصول برنامهريزي آموزشهاي علمي ـ كاربردي و هدايت پژوهشهاي وابسته به آن عبارت است از:
الف) به كار بردن نظريههاي علمي و مكتسبات فني در جهت رشد تواناييهاي عملي.
ب) برقراري پيوند و هماهنگي ميان آموزش و پژوهش كاربردي و نيازهاي شغلي.
ج) انعطافپذير كردن برنامههاي آموزشي و پژوهشي كاربردي به تناسب تحولات علوم و فنون.
د) آماده سازي و تربيت تدريجي و مستمر افراد براي اشتغال آنها در حيطة شغلي خاص يا طيفي از مشاغل همگون.
ه) طراحي اين آموزشها به نحوي كه فارغالتحصيلان هر يك از مراحل و مقاطع مختلف، داراي كارايي لازم براي اشتغال باشند و امكان بازگشت به آموزش يا ادامة آن براي آنها فراهم باشد.
و) كارآموزي و كسب مهارتهاي شغلي با برنامهريزي هماهنگ.
ز) توجه به تناسب و هماهنگي بين دانش و مهارت در هر دوره و در هر سطح و پيوستگي و انسجام بين مقاطع در دورههاي مختلف.
ح) قرارگرفتن آموزشهاي كاربردي به عنوان يكي از شروط اصلي ارتقاي شغلي در مشاغل تخصصي و به تناسب آن متحول كردن نظام اشتغال و دستمزد.
مادة 4: آموزشها و پژوهشهاي علمي ـ كاربردي در كلية سطوح و مقاطع تحصيلي و مهارتي، اجرا ميشود و تا بلندترين سطوح تخصصي حسب نياز ادامه مييابد.
اركان:
مادة 5: اركان آموزشهاي عمي ـ كاربردي عبارتند از:
1 ـ شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي
2 ـ شوراي برنامهريزي آموزشهاي علمي ـ كاربردي
3 ـ دبيركل شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي و رئيس دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي
4 ـ شوراي هماهنگي آموزشهاي علمي ـ كاربردي
5 ـ دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي
مادة 6: شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي پس از شوراي عالي انقلاب فرهنگي عاليترين مرجع تصميمگيري در اين آموزشها است و بر طبق ضوابطي كه به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي ميرسد انجام وظيفه مينمايد و رياست عاليه آن با رئيس جمهوري ميباشد. اعضاي شورا عبارتند از:
الف) معاون اول رييس جمهوري كه رياست شورا را به عهده دارد.
ب) وزير فرهنگ و آموزش عالي به عنوان نايب رييس.
ج) دبيركل سازمان امور اداري و استخدامي كشور، وزراي فرهنگ و ارشاد اسلامي، آموزش و پرورش، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، كار و امور اجتماعي، كشاورزي، صنايع، معادن و فلزات، نيرو، نفت، پست و تلگراف و تلفن، رييس دانشگاه آزاد اسلامي و رييس سازمان برنامه و بودجه.
د) رييس دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي
ه) دبيركل شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي براي همة وزراء دعوتنامه خواهد فرستاد تا درصورت ضرورت به تشخيص خود در جلسات، با حق رأي شركت كنند.
و) سه نفر از صاحبنظران آموزشهاي فني و حرفهاي كه حداقل يكي از آنان از ميان بانوان انتخاب ميشود به پيشنهاد رييس شورا و تصويب شورا.
مادة 7: وظايف شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي:
الف) تصويب اساسنامة آموزشهاي علمي ـ كاربردي در چهارچوب نظام آموزشي كشور، مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي.
ب) پيشنهاد تغيير آييننامة آموزشهاي علمي ـ كاربردي به شوراي عالي انقلاب فرهنگي.
ج) تصويب سياستهاي توسعه، تقويت و بالا بردن منزلتهاي اجتماعي آموزشهاي علمي ـ كاربردي.
د) تصويب شيوة سرمايهگذاري و ميزان مشاركت بخشهاي مختلف براي توسعة اين آموزشها و نحوة تأمين اعتبارات، چگونگي توزيع منابع و سرمايهها.
ه) تصويب طرحها و سياستهاي تربيت و تأمين اعضاي هيأت علمي ـ تخصصي و متخصصان مورد نياز آموزشهاي علمي ـ كاربردي.
و) تصويب طرح تأسيس و گسترش مراكز آموزشهاي علمي ـ كاربردي و فني حرفهاي بانوان.
ز) تصويب ضوابط انتخاب و ارتقاي هيأت علمي ـ تخصصي.
ح) تصويب آييننامة داخلي شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي.
تبصره: شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي ميتواند براي امور مشخص به مراجع ذيصلاح معيت، تفويض اختيار كند.
مادة 8: شوراي برنامهريزي آموزشهاي علمي ـ كاربردي همان گروه هشتم شوراي عالي برنامهريزي است با اين قيد كه:
1 ـ بعضي از اعضاي دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي در اين گروه عضويت داشته باشند.
2 ـ برنامهها حتيالامكان از طريق دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي پيشنهاد شود.
3 ـ گروه هشتم نيز درصورتي كه طرح برنامهاي دارد در مورد آنها از دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي استفسار كند.
مادة 9: وظايف شوراي برنامهريزي آموزشهاي علمي ـ كاربردي عبارت است از:
الف) تصويب تعداد و تركيب اعضاي بخشها و گروههاي تخصصي برنامهريزي با شركت كارشناسان و متخصصان به پيشنهاد دبيركل.
ب) هدايت برنامهريزي كلان آموزشي براي آموزشهاي علمي ـ كاربردي و تصويب برنامههاي كلان به دست آمده.
ج) تصويب برنامههاي تأييد شده در بخشهاي تخصصي.
د) تصويب ضوابط و شرايط پذيرش دانشجويان كاربردي.
ه) تصويب آييننامههاي آموزشي و انضباطي آموزشهاي علمي ـ كاربردي.
و) تصويب آييننامة داخلي شوراي برنامهريزي.
مادة 10: رييس دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي دبيركل شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي است. وظايف او علاوه بر مسئوليتهاي رياست دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي، دبيري جلسات شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي و مسؤوليت اداره دبيرخانه شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي را نيز عهدهدار خواهد بود.
مادة 11: كميسيون هماهنگي آموزش فني و حرفهاي با هدف ايجاد هماهنگي در فعاليتهاي آموزش فني و حرفهاي كشور به رياست وزير كار و امور اجتماعي تشكيل ميشود.
وظايف و تركيب اعضا و نحوة تشكيل اين كميسيون را شوراي عالي علمي ـ كاربردي تعيين ميكند.
دبيرخانه:
مادة 12: دبيرخانة شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي وظيفة پشتيباني مطالعاتي، كارشناسي، خدماتي و تداركاتي اركان و تشكيلات اين آموزشها را برعهده دارد.
تبصره: دبيرخانة شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي در دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي تشكيل ميشود.
بودجه:
مادة 13: بودجه و اعتبارات طرحها و برنامهها، هزينههاي اداري و سرمايهاي را براي انجام دادن وظايف و نيل به اهداف شوراي عالي را همه ساله دبيركل تهيه ميكند كه پس از تصويب در شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي در رديف جداگانهاي ذيل رديف وزارت فرهنگ و آموزش عالي به نام دبيرخانة شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي در لايحة بودجه كل كشور پيشبيني و منظور ميشود.
مادة 14: مصوبات شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي در حيطه وظايف و صلاحيتهاي مادة 7 براي تمام دستگاههاي اجرايي لازم الاجراست.
مادة 15: اين آييننامه كه در 15 ماده و سه تبصره در تاريخ 10/8/73 به تصويب شوراي مشترك كميسيونها رسيده است، در جلسة مورخ 17/11/74 شوراي عالي انقلاب فرهنگي اصلاح و تأييد شد و كلية آييننامهها و اصلاحيههاي مشابه و مغاير با آن لغو ميشود.
اساسنامه مؤسسات آموزش عالي علمي ـ كاربردي
اين اساسنامه با توجه به آيين نامه آموزش هالي علمي ـ كاربردي مصوب سيصد و شصت و نهمين جلسة مورخ 17/11/74 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به منظور انجام فعاليتهاي علمي ـ كاربردي آموزشهاي و پژوهشهاي وابسته به آن در اجراي مصوبات ياد شده تدوين ميگردد.
مادة 1: مؤسسات آموزش عالي علمي ـ كاربردي به منظور ارتقاء و انتقال دانش كار ايجاد مهارتهاي شغلي، افزايش بهرهوري، رشد استعدادهاي بارز، ارتقاء معلومات و تجارب شاغلان، برقراري پيوند و هماهنگي ميان آموزش و پژوهش كاربردي و تناسب و هماهنگي بين دانش و مهارت و كاربري تحولات جديد علوم و فنون در برنامههاي آموزشي و پژوهشي كاربردي تأسيس ميگردد.
مادة 2: اين مؤسسات داراي شخصيت مستقل حقوقي بوده و با نظارت و هماهنگي دانشگاه جامع تكنولوژي فعاليت مينمايند.
تبصره: درصورت وابسته بودن مؤسسه به يكي از دستگاههاي اجراي، به نام دستگاه اجرايي مربوطه در اساسنامه قيد خواهد شد و از لحاظ مقررات اداري تابع دستگاه مربوطه خواهد بود.
ماده 3: اركان مؤسسه عبارتند از:
- هيأت امناء
ـ هيأت رييسه
ـ رييس مؤسسه
ماده 4: اعضاء هيأت امناء با رعايت مواد (1 و 6) قانون تشكيل هيأتهاي امناء دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي و نيز آييننامه شوراي عالي علمي ـ كاربردي عبارتند از:
الف: وزير و يا رييس دستگاه اجراي مربوطه
ب: رييس مؤسسه
ج: 6 تا 9 تن از شخصيتهاي علمي و فرهنگي و يا اجتماعي محلي و كشوري كه نقش مؤثري در توسعه و پيشرفت مؤسسه داشتهاند.
د: رييس سازمان برنامه و بودجه و يا نمايندة تامالاختيار ايشان
ه: رييس دانشگاه جامع تكنولوژي و يا نمايندة تامالاختيار ايشان
تبصره 1: وزير و يا رييس دستگاه مربوطه رياست هيأت امناء را عهدهدار خواهد بود.
تبصره 2: اعضاء بند (ج) با پيشنهاد رييس هيأت امناء و تأييد و حكم وزير فرهنگ و آموزش عالي به مدت 4 سال منصوب ميشوند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
تبصره 3: حداقل دو تن از شخصيتهاي بند (ج) بايد از اعضاء هيأت علمي دانشگاهها باشند.
تبصره 4: رييس مؤسسه، دبير هيأت امناء خواهد بود.
تبصره 5: كليه مؤسسات وابسته به يك دستگاه اجرايي داراي يك هيأت امناء خواهند بود.
ماده 5: وظايف و اختيارات هيأت امناء همان وظايف و اختيارات پيش بيني شده در قانون تشكيل هيأتهاي امناء دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي (مصوب جلسات 181 و 183 مورخ 9 و 23/12/67 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) و قانون نحوة انجام امور مالي و معاملات دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و تحقيقاتي مصوب 18/10/69 مجلس شوراي اسلامي ميباشد و نيز هرگونه اصلاحيهاي كه بعد از اين مصوبات ابلاغ گردد.
ماده 6: تركيب هيأت رييسه مؤسسه، شرايط عمومي و صلاحيت علمي اعضاء و وظايف و اختيارات آن برابر آييننامه مديريت دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي (مصوب دويست و چهل و نهمين جلسه مورخ 11/4/70 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) خواهد بود.
ماده 7: رييس مؤسسه با پيشنهاد و حكم رييس دستگاه اجرايي مربوطه و با تأييد وزير فرهنگ و آموزش عالي به مدت 4 سال منصوب خواهد شد و تمديد آن بلامانع است.
ماده 8: وظايف و اختيارات رييس مؤسسه، معاونين و واحدهاي وابسته و شوراهاي مربوطه بر اساس آييننامهاي خواهد بود كه به تصويب شوراي عالي علمي ـ كاربردي خواهد رسيد.
ماده 9: مؤسسه از لحاظ انجام امور مالي و معاملاتي تابع مقررات مالي و معاملاتي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و تحقيقاتي و آييننامههاي مربوط و مصوبات شوراي عالي علمي ـ كاربردي خواهد بود.
ماده 10: منابع مورد نياز مؤسسه از محل بودجه عمومي و همچنين از محل دريافت كمكها و هدايا و درآمدهاي اختصاصي و نيز مشاركتهاي واحدها و متقاضيان بهرهمند از آموزشهاي مؤسسه تأمين خواهد شد.
ماده 11: ضوابط و شرايط پذيرش دانشجويان مؤسسه بر اساس آييننامهاي خواهد بود كه به تصويب شوراي عالي علمي ـ كاربردي خواهد رسيد.
ماده 12: ضوابط انتخاب و ارتقاء اعضاء علمي ـ تخصصي مؤسسه بر اساس مصوبات شوراي عالي علمي ـ كاربردي بوده و از نظر استخدامي تابع مقررات دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي ميباشد.
ماده 13: مدرك تحصيلي فارغالتحصيلان بر اساس ضوابط وزارت فرهنگ و آموزش عالي و دستورالعملهاي دانشگاه جامع تكنولوژي به امضاء مشترك رييس مؤسسه و رييس دانشگاه جامع تكنولوژي صادر و اعطاء ميگردد.
ماده 14: مؤسسه ميتواند نسبت به اجراء آموزشهاي كوتاه مدت و متوسطه طبق مقرراتي كه به تصويب شوراي عالي علمي ـ كاربردي ميرسد اقدام نمايد.
ماده 15: مؤسسه از نظر مقررات آموزشي و انضباطي تابع آييننامههايي است كه پس از تصويب مراجع ذيربط، توسط دانشگاه جامع تكنولوژي ابلاغ ميگردد.
ماده 16: اعضاء هيئت علمي مؤسسه تابع قانون مقررات انتظامي هيأت علمي دانشگاهها و مؤسسات آموزشي عالي و تحقيقاتي كشور و آييننامه اجرايي آن خواهند بود.
ماده 17: مواردي كه در اين اساسنامه پيش بينينشده است تابع مقررات مربوط به مؤسسات آموزش عالي وابسته به سازمانهاي دولتي، ضوابط تعيين شده از جانب شوراي عالي علمي ـ كاربردي و شوراي برنامهريزي آموزشهاي علمي ـ كاربردي و به طوركلي مقررات موضوعه در مورد آموزش عالي ميباشد كه حسب مورد توسط دانشگاه جامع تكنولوژي ابلاغ و يا از دانشگاه مذكور استعلام ميگردد.
ماده 18: تا تصويب آييننامههاي پيش بيني شده در اين اساسنامه مقررات مشابه نافذ خواهد بود.
ماده 19: هرگونه تغيير در اين اساسنامه با پيشنهاد هيأت امناء و تصويب شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي صورت خواهد گرفت.
اين اساسنامه در 19 ماده و 6 تبصره در تاريخ................... به تصويب........................رسيد.
اساسنامه دانشگاه جامع تكنولوژي
اين اساسنامه با توجه به مصوبة نخستين جلسة شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي مورخ 13/8/70 و براي رسيدن به هدفهايي كه در آييننامة تشكيل شوراي مذكور (مصوب جلسات 234 و 237 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و الحاقيههاي و اصلاحيههاي آن) پيشبيني شده و به منظور تعيين چارچوب و خطوط اصلي فعاليتهاي دانشگاه جامع تكنولوژي و مؤسسات وابسته به آن تدوين ميشود.
ماده 1: دانشگاه جامع تكنولوژي به منظور توسعة آموزشهاي عالي علمي ـ كاربردي (تكنولوژي) و به قصد ارتقاي دانش و ايجاد مهارتهاي لازم و به فعليت درآوردن استعدادهاي نهفته در افراد تأسيس ميشود و بر ايجاد تواناييهاي لازم براي كاربرد علوم و تكنولوژي و اشتغال افراد در طيفي از مشاغل همگون تأكيد دارد.
ماده 2: دانشگاه جامع تكنولوژي كه از اين پس «دانشگاه جامع» ناميده ميشود، مؤسسهاي آموزشي و تحقيقاتي با شخصيت حقوقي مستقل است كه زيرنظر وزير فرهنگ و آموزش عالي اداره ميشود.
ماده 3: هدف دانشگاه جامع، فراهم آوردن موجباتي است كه مشاركت سازمانها و دستگاههاي اجرايي دولتي و غيردولتي را براي تربيت نيروي انساني متخصص و مورد نياز بخشهاي مختلف اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور ممكن سازد، به نحوي كه فارغالتحصيلان هر يك از مؤسسات وابسته به اين دانشگاه بتوانند براي كار كه به آنها محول ميشود، دانش و مهارت لازم را كسب كنند.
ماده 4: اركان دانشگاه جامع عبارتند از:
ـ هيأت امنا
ـ شوراي مركزي
ـ رييس دانشگاه
ماده 5: وظايف دانشگاه جامع در زمينة آموزشهاي علمي ـ كاربردي و ادارة مؤسسات وابسته به آن شرح زير است:
ـ تهيه و پيشنهاد ضوابط و سياستهاي كلي تأسيس و توسعه، كيفيت اداره و حدود فعاليت مؤسسات آموزشي وابسته به نحوة تأمين منابع مورد نياز به شوراي عالي علمي ـ كاربردي
ـ انجام مطالعات و بررسيهاي لازم به منظور تهية طرحها و برنامههايي كه بايد به تصويب شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي برسد.
ـ تهية ضوابط و استانداردهاي آموزشي
ـ اراية خدمات پشتيباني و اطلاعاتي
ـ همكاري با گروه آموزشهاي علمي ـ كاربردي شوراي عالي برنامهريزي براي تهيه و تنظيم برنامههاي درسي
ـ تهية طرحهاي تأمين و استخدام اعضاي هيأت علمي ـ تخصصي مؤسسات وابسته با همكاري دستگاههاي اجرايي
ـ بررسي و پيشنهاد ضوابط احراز صلاحيت براي عضويت در هيأت علمي مؤسسات آموزش علمي ـ كاربردي و شرايط ارتقاي ايشان به وزارتخانههاي فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي حسب مورد
ـ بررسي شرايط و امكانات لازم براي مؤسسات و پيشنهاد تأسيس مؤسسات جديد در رشتهها و دورههاي اينگونه آموزشهاي عالي به وزارتخانههاي فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي حسب مورد.
ـ نظارت بر جريان كار مؤسسات آموزش عالي ذيربط و ارزشيابي فعاليتها و صدور ابلاغيهها و دستورالعملهاي لازم جهت ارتقاي سطح اين آموزشها.
ـ جلب كمكهاي دولت و بخشهاي مختلف دولتي و غيردولتي براي حمايت از آموزش عالي علمي ـ كاربردي و تخصيص متناسب اعتبارات و عوائد حاصله
ـ انجام تحقيقات مربوط به آموزش عالي علمي ـ كاربردي
ماده 6: تركيب و نحوة تشكيل هيأت امناي دانشگاه جامع تكنولوژي مانند هيأت امناي ساير دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالي خواهد بود.
ماده 7: رييس دانشگاه جامع از ميان خبرگان آموزش عالي علمي ـ كاربردي به پيشنهاد وزير فرهنگ و آموزش عالي و تأييد شوراي عالي علمي ـ كاربردي و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و حكم وزير فرهنگ و آموزش عالي منصوب خواهد شد.
ماده 8: وظايف رييس دانشگاه:
ـ اجراي مصوبات وزارت فرهنگ و آموزش عالي و هيأت امنا
ـ تشكيل دادن جلسات شوراي مركزي
ـ نظارت بر حسن اجراي امور آموزشي، پژوهشي، توسعه و تجهيز مالي، اداري، معاملاتي و استخدامي دانشگاه و مؤسسات وابسته بر اساس ضوابط و مقررات آموزشي
ـ عقد قرارداد با اشخاص حقيقي و حقوقي به نام دانشگاه
ـ امضاي كلية اسناد و اوراق بهادار و تعهدآور دانشگاه
تبصره: رييس دانشگاه، نماينده قانوني دانشگاه با حق توكيل به غير در برابر اشخاص حقيقي و حقوقي و نزد كلية مراجع قانوني و محاكم حقوقي و جزاي است.
ماده 9: دانشگاه جامع ميتواند بخشي از اختيارات و مسؤوليتهاي خود را به دستگاههاي اجرايي و مؤسسات آموزش عالي علمي ـ كاربردي ذيصلاح تفويض نمايد و يا بر حسب نياز نسبت به تأسيس مؤسسات و مراكز تخصصي ويژه با رعايت ضوابط و مقررات آموزشي كشور براي انجام وظايف خود اقدام كند.
ماده 10: تركيب شوراي مركزي دانشگاه جامع به شرح زير است:
1 ـ وزير فرهنگ و آموزش عالي (رييس شورا)
2 ـ معاونان آموزشي و پژوهشي وزارت فرهنگ و آموزش عالي
3 ـ يكي از معاونان ذيربط وزارتخانههاي صنايع سنگين، صنايع، معادن و فلزات، كشاورزي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، آموزش و پرورش
4 ـ رييس دانشگاه جامع (عضو دبير شورا9
5 ـ پنج نفر از خبرگان آموزش عالي علمي ـ كاربردي
6 ـ دبير شوراي عالي آموزشهاي علمي ـ كاربردي
تبصره 1: خبرگان آموزش عالي علمي ـ كاربردي با حكم وزير فرهنگ و آموزش عالي براي مدت چهار سال به عضويت شورا در ميآيند.
تبصره 2: از يكي از معاونان ذيربط ساير وزارتخانهها حسب مورد با حق رأي دعوت به عمل خواهد آمد.
ماده 11: وظايف شوراي مركزي به شرح زير است:
ـ بررسي و تصويب طرحهاي ايجاد و توسعة مؤسسات، رشتهها و دورههاي آموزش عالي علمي ـ كاربردي و پيشنهاد تأسيس آنها به وزارتخانههاي فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي حسب مورد
ـ همكاري با گروه آموزشهاي عالي علمي ـ كاربردي شوراي عالي برنامهريزي به منظور تهيه و تنظيم برنامههاي درسي
ـ بررسي و پيشنهاد ضوابط احراز شرايط و صلاحيت عضويت و ارتقا در هيأت علمي مؤسسات آموزش عالي علمي ـ كاربردي به وزارتخانههاي فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي حسب مورد
ـ بررسي و تصويب اساسنامة مؤسسات وابسته و پيشنهاد به وزارتين ذيربط حسب مورد
ـ تصويب ضوابط، معيارها و استانداردهاي آموزشي و پيشنهاد آن به مراجع ذيربط
ـ تهيه و پيشنهاد تشكيلات دانشگاه جامع به هيأت امناء
ماده 12: در انجام فعاليتهاي دانشگاه جامع، تأكيد بر استفاده از كلية منابع انساني، مالي، تأسيساتي و تجهيزاتي كشور اعم از بخشهاي دولتي و غير دولتي
ماده 13: منابع لازم براي انجام وظايف و مأموريتهاي دانشگاه جامع و حمايت از آموزشهاي علمي ـ كاربردي از محل بودجة عمومي، كمك دولت، سهمي كه دستگاههاي اجرايي و بخش خصوصي ميپردازند و نيز از محل دريافت كمك و هدايا و در آمدهاي اختصاصي تأمين ميشود.
تبصره: نحوة كمكهاي مورد بحث در اين ماده طبق آييننامهاي است كه توسط شوراي عالي علمي ـ كاربردي تصويب ميشود.
ماده 14: دستورالعملها، ضوابط و آييننامههاي لازم براي انجام وظايف دانشگاه جامع توسط رييس دانشگاه پيشنهاد ميشود و به تصويب شوراي مركزي ميرسد.
ماده 15: مؤسسات آموزش عالي علمي ـ كاربردي وابسته، ركن اجرايي اينگونه دورهها را تشكيل ميدهند. اين مؤسسات توسط بخشهاي دولتي و غير دولتي و با اخذ مجوز قانوني لازم، از طريق دانشگاه جامع تأسيس و برگزاري دورههاي آموزش عالي علمي ـ كاربردي را عهدهدار ميشوند.
تبصره: اينگونه مؤسسات از نظر سازماني و حقوقي تابع وزارتخانههاي مربوط هستند.
ماده 16: مؤسسات آموزش عالي علمي ـ كاربردي كه بر اساس ضوابط دانشگاه جامع اداره و مدارك تحصيلي آنها توسط دانشگاه جامع صادر ميشود عبارتند از:
الف: مؤسسات با شخصيت حقوقي مستقل از دانشگاه كه به يكي از دستگاههاي اجرايي دولتي يا غيردولتي وابسته بوده و مطابق اساسنامه مصوب اداره ميشوند.
ب: مؤسساتي كه مطابق اساسنامة دانشگاه جامع و زير نظر سازماني آن دانشگاه اداره ميشوند.
ج: ساير مؤسسات و مراكز آموزشي و پژوهشي كه ميتوانند با كسب مجوزهاي لازم نسبت به اجراي يك يا چند دوره آموزشهاي علمي ـ كاربردي اقدام نمايند.
ماده 17: برنامهها و ضوابط پذيرش دانشجو براي سطوح مختلف آموزشهاي علمي ـ كاربردي وابسته بر اساس سياستهاي مصوب شوراي عالي، توسط دستگاههاي اجرايي و مؤسسات آموزش علمي ـ كاربردي تهيه و پيشنهاد ميشود. دانشگاه جامع اين پيشنهادها را بررسي و پس از طي مراحل قانوني لازم به دستگاههاي اجرايي ذيربط ابلاغ ميكند.
ماده 18: اين اساسنامه به پيشنهاد شوراي عالي علمي ـ كاربردي در 18 ماده و 4 تبصره در تاريخ 18/7/1371 به تصويب شوراي گسترش آموزش عالي رسيد.
مصوب سيصد و شصت و نهمين جلسة مورخ 17/11/74 شوراي
عالي انقلاب فرهنگي
مراحل صدور مجوز دورههاي علمي ـ كاربردي
هدف از تدوين اين رويه، تشريح فرآيند اجراي دورههاي بلندمدت عالي به منظور ارتقاء در انتقال دانش كار، ايجاد مهارتها، افزايش بهرهوري، ارتقاء معلومات شاغلان و داوطلبان بخش آزاد و ر شد استعدادهاي بارز حرف مختلف ميباشد.
اجراي دورههاي آموزش عالي علمي ـ كاربردي (بلندمدت) در مقاطع كارداني، كارشناسي و كارشناسي ارشد رشتههاي فرهنگي، هنري در سطح كشور قابل اجرا است.
شرايط و ضوابط
1 ـ بازديد از مراكز متقاضي توسط نماينده دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي و مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني بر حسب مورد.
2 ـ مراكز متقاضي بايد از نظر جغرافيايي در مكان مناسب قرار گرفته و قابل دسترسي بوده و از بافت محلي متناسب با محيط آموزش برخوردار باشند.
3 ـ محل آموزش تا پايان دوره آموزشي ميبايست در اختيار متقاضي بوده و ترجيحاً در تملك وي باشد و نيز تأييديهاي مبني بر فعاليت آموزشي را از مراجع ذيصلاح (شهرداري منطقه) ارايه نمايند و درصورت استيجاري بودن تا پايان دوره آموزشي قابل تمديد باشد.
4 ـ (مساحت ساختمان) سرانه كل فضاي آموزش حداقل 1000 متر مربع تا سقف 100 نفر دانشجو در نظر گرفته شده است و به ازاي هر يك نفر دانشجوي اضافه شده مساحت به متراژ 4 متر مربع افزايش يابد.
5 ـ (مساحت كلاسها) سرانه فضاي كلاسها براي هر فراگير 5/1 متر مربع ميباشد.
6 ـ كلاسها از نظر فيزيكي بايد داراي نور، عدم آلودگي صوتي، وسايل تهويه و تجهيزات آموزشي باشند.
7 ـ حداكثر تعداد دانشجويان در هر كلاس به نسبت دروس نظري و عملي به شرح ذيل ميباشد:
ـ تعداد دانشجو در دروس نظري حداكثر 30 نفر
ـ تعداد دانشجو در دروس علمي حداكثر 15 نفر
8 ـ نسبت استاندارد استاد به دانشجو در دروس نظري
120 در كارداني، 115 در كارشناسي، 18، در كارشناسي ارشد، 14 در دورة دكتري
9 ـ نسبت استاندارد استاد به دانشجو در دروس عملي
110 در كارداني، 17، در كارشناسي، 14، 12، در دورة دكتري
10 ـ مراكز متقاضي بايد داراي كتابخانه مجهز و مطابق با ظرفيت پذيرش باشد.
تبصره: سرانه فضاي كتابخانه به ازاي هر نفر يك متر مربع و حداقل 80 متر مربع باشد و به ازاي هر 20 نفر دانشجو اضافه شده 5 متر مربع افزايش يابد.
11 ـ تعداد كتب موجود در كتابخانه حداقل 2000 عنوان كه 25% آنها ميبايست تخصصي و يا مرتبط با رشته انتخابي باشد.
12 ـ ساير امكانات مورد نياز براي مراكز متقاضي با توجه به استاندارد مرتبط در هر رشته به قرار زير است:
ـ كارگاه يا آزمايشگاه مورد نياز هر درس
ـ سايت كامپيوتري براي مراكز متقاضي رشتههاي كامپيوتري و در غير اينصورت در حد نياز
ـ لابراتوار زبان بر حسب لزوم
ـ بوفه و سلف سرويس
ـ سرويس بهداشتي و نمازخانه به تفكيك براي خواهران و برادران
ـ امكانات رفاهي و ورزشي
ـ انبار
ـ امكانات و تجهيزات مراقبتهاي بهداشتي
ـ درصورت تمايل به جذب افراد غيربومي، تهيه و تدارك خوابگاه دانشجويي الزامي است.
13 ـ مراكز متقاضي با توجه به استاندارد هر رشته بايد داراي نرمافزار و سختافزار و تجهيزات آموزشي و اداري باشند.
تبصره: كليه امكانات آموزشي، رفاهي، اداري و... بايد به صورت متمركز باشد و حداقل فضاي مورد نياز به قرار زير است:
اتاق مدير گروه 4*3 متر
اتاق كاركنان 6*4 متر
اتاق اساتيد 10*3 متر
انبار 6*3 متر
كارگاه آموزشي 10*7 متر
14 ـ تابلوي سردرب، مهر و سربرگهاي مراكز متقاضي ميبايست طبق فرمت ابلاغي مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني باشد.
15 ـ رييس مراكز آموزشي بايد داراي مدارك تحصيلي حداقل فوقليسانس و ترجيحاً رشتة مديريتي باشد.
بديهي است رييس مراكز ميبايست ابتدا توسط ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوطه تأييد و سپس جهت صدور حكم به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني معرفي شوند.
16 ـ رييس مركز متقاضي موظف است نسبت به معرفي افراد ذيل اقدام نمايد:
ـ دو نفر به عنوان معاون آموزشي و معاون اداري و مالي كه داراي مدرك تحصيلي حداقل ليسانس و 5 سال سابقه فعاليت مرتبط باشند.
ـ يك مدير گروه براي هر يك از رشتههاي مورد تقاضا كه بايد داراي مدرك تحصيلي حداقل فوق ليسانس و كاملاً مرتبط با رشته مربوطه كه ترجيحاً عضو هيأت علمي دانشگاه باشند.
17 ـ اساتيد هر يك از دروس بايد داراي مدرك تحصيلي حداقل فوق ليسانس و رشته تحصيلي مرتبط با موضوع تدريس و ترجيحاً عضو هيأت علمي دانشگاه باشند.
تبصره 1: درصورت عدم تكميل كادر آموزشي، جذب مدرسين داراي مدرك تحصيلي ليسانس كه داراي حداقل 5 سال سابقه تدريس در يكي از مراجع ذيصلاح باشند و رشته تحصيلي مرتبط با موضوع تدريس باشد، بلامانع است.
تبصره 2: درصورتي كه اساتيد عضو هيأت علمي دانشگاهها نباشند، قبل از شروع دوره از آنان مصاحبه علمي به عمل خواهد آمد.
* شايان ذكر است مدير مركز متقاضي موظف است مشخصات افراد فوقالذكر را در قالب فرم مشخصات اساتيد و كادر آموزشي مندرج در دفترچة آييننامه و دستورالعملهاي دورههاي آموزش عالي علمي ـ كاربردي، تهيه و به همراه تصوير آخرين مدرك تحصيلي و شناسنامة آنان از طريق ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي هر استان جهت تأييد نهايي و صدور حكم به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارسال نمايند.
18 ـ به جهت ارتقاي سطح كيفي آموزشي، هر يك از اساتيد مجاز به تدريس حداكثر 2 درس ميباشند. بديهي است مدير يا ساير كادر مراكز آموزشي درصورت علاقهمند بودن ميتوانند نسبت به تدريس حداكثر 4 واحد در هر ترم اقدام نمايند.
19 ـ تشكيل پرونده مجزا براي هر يك از دانشجويان و كادر اداري و آموزشي مراكز، و ضبط مدارك مطابق مدارك مورد نياز در دستورالعمل ثبتنام و يك نسخه فيشهاي واريزي شهريه دانشجويان در هر نيمسال تحصيلي در آنها.
20 ـ تعداد واحدهاي نظري و عملي و طول دوره بايد مطابق با برنامههاي مصوب باشد.
21 ـ مراكز ميبايست برابر تقويم دانشگاهي، برنامه زمانبندي شده دوره و تشكيل كلاسها را قبل از شروع هر نيمسال تحصيلي و نيز برنامه امتحاني پايان هر نيمسال را در ابتداي هر ترم به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني جهت بررسي و تأييد ارسال نمايند.
تبصره: حضور كارشناسان مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني در جلسات آزمون الزامي ميباشد.
22 ـ مراكز موظفند در ابتداي هر ترم برنامه زمانبندي شده بازديدهاي علمي را كه به تأييد اساتيد و مدير گروه مربوطه رسيده باشد به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارسال نمايند.
23 ـ محل و مكان اجراي احتمالي دروس عملي (كارگاهي يا آزمايشگاهي) در خارج از مركز آموزش موكول به اعلام قبلي و تأييد اين مركز ميباشد.
24 ـ ميزان شهريه بايد مطابق ضوابط و مقررات ابلاغي توسط مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني باشد.
25 ـ در ابتداي هر دوره تحصيلي مبلغي به عنوان حق نظارت دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي تعيين و توسط مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني به مراكز ابلاغ خواهد شد. مراكز موظفند ترتيبي دهند دانشجو در ابتداي هر ترم مبلغ مورد نظر را به حساب شماره 90129 بانك ملي ايران شعبه ايثار كد 179 به نام دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي واريز و فيش آن را تحويل واحد آموزش نمايند و مابقي شهريه را به حساب مراكز آموزشي واريز نمايند.
تبصره: مراكز موظفند فيشهاي مربوطه را جمعآوري نموده و حداكثر ظرف مدت يك ماه پس از شروع ترم به صورت مكتوب به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارسال نمايند.
26 ـ ثبت نام دانشجويان بايد مطابق با دستورالعمل ارسالي از مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني باشد.
27 ـ مراكز موظفند ليست ثبتنامه شدگان هر ورودي را به همراه ساير مشخصات جهت صدور كارت دانشجويي به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارسال نمايند.
28 ـ مراكز ميبايست كليه امور اداري و حقوقي را از طريق ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوطه به انجام برسانند.
29 ـ مراكز ميبايست همكاري لازم را با نمايندگان مأمور و اعزامي از سوي دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي و يا مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني در جهت تحقق امر نظارت، سنجش و ارزيابي اجراي دورههاي آموزشي مربوطه داشته باشند و خدمات و اطلاعات و تسهيلات رفاهي مورد نياز آنان را در طي مأموريت ارايه نمايند.
30 ـ مراكز ميبايست مفاد آييننامههاي آموزشي و انضباطي و بخشنامهها و دستورالعملهاي ارسالي از مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني را مورد توجه قرارداده و عمل نمايند.
مدرك مورد نياز:
1 ـ درخواست كتبي ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مبني بر معرفي واحد آموزشي مورد نظر
2 ـ تصوير اساسنامه مؤسسات فرهنگي هنري مصوب دبيرخانه هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي
3 ـ تصوير مجوز فعاليت صادر شده از دبيرخانه هيأت رسيدگي به امور مراكز فرهنگي
4 ـ فرم درخواست مجوز برگزاري دورههاي بلندمدت علمي ـ كاربردي (فرم ضميمه)
5 ـ تكميل فرم مشاهده و امكانسنجي (توسط رييس ادارهآموزش اداره كل) (فرم ضميمه)
6 ـ تصوير كارت پايان خدمت وظيفه براي كليه كادر آموزشي
7 ـ تصوير شناسنامه براي كليه كادر آموزشي
8 ـ تصوير آخرين مدرك تحصيلي براي كليه كادر آموزشي
9 ـ تصوير شناسنامه و حكم كارگزيني عضويت هيئت علمي مدرسين
10 ـ تصوير آخرين مدرك تحصيلي مدرسين
11 ـ فرم مشخصات مدرسين (فرم ضميمه)
12 ـ تعهدنامه مجريان دورههاي بلندمدت علمي ـ كاربردي (فرم ضميمه)
13 ـ فهرست مشخصات مدرسين و كادر آموزشي (فرم ضميمه)
فرايند اجرايي (روش اجراي كار)
1 ـ دريافت درخواست متقاضيان اجراي دورههاي علمي ـ كاربردي توسط اداراتكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استانها
2 ـ اعلام شرايط مجريان دورههاي بلندمدت به متقاضيان
3 ـ تحويل فرمهاي مربوطه به متقاضيان جهت تكميل و ارايه به ادارهكل
4 ـ دريافت مدارك تكميل شده متقاضيان توسط ادارات كل
5 ـ امكانسنجي از اماكن آموزشي متقاضيان توسط رؤساي ادارات آموزش
6 ـ دريافت تعهدنامه مجريان دورههاي بلند مدت علمي ـ كاربردي از متقاضيان پس از تكميل مدارك
7 ـ دريافت كليه مدارك و خلاصه پرونده اخذ شده از متقاضي توسط ادارهكل و ارسال به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني
8 ـ ثبت درخواست متقاضي در دبيرخانه مركز برنامهريزي و ارجاع به كارشناس مربوطه
تذكر: كليه درخواستها از دي ماه هر سال لغايت پايان فروردين ماه سال بعد به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارايه گردد.
9 ـ بررسي طرح درخواستها در كميته گسترش دورههاي علمي ـ كاربردي مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني
10 ـ ارسال مجموعه فرمهاي تكميل شده به دانشگاه جامعه علمي ـ كاربردي جهت صدور مجوز
11 ـ دريافت تأييديه از دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي و ارسال به اداراتكل فرهنگ و ارشاد اسلامي
ماده 3: تعهدات مركز آموزش عالي علمي ـ كاربردي
3 ـ 1 ـ مراكز متقاضي بايد از نظر جغرافيايي در مكان مناسب قرار گرفته و قابل دسترسي بوده و از بافت محلي متناسب با محيط آموزش برخوردار باشند.
3 ـ 2 ـ محل آموزش تا پايان دوره آموزشي ميبايست در اختيار متقاضي بوده و ترجيحاً در تملك وي باشد و نيز تأييديهاي مبني بر فعاليت آموزشي را از مراجع ذيصلاح (شهرداري منطقه) ارايه نمايند و درصورت استيجاري بودن تا پايان دوره آموزشي قابل تمديد باشد.
تبصره: شايان ذكر است مراكز، حق واگذاري اجراي دوره را به غير ندارند.
3 ـ 3 ـ (مساحت ساختمان) سرانه كل فضاي آموزش حداقل 1000 متر مربع تا سقف 100 نفر دانشجو در نظر گرفته شده است و به ازاي هر يك نفر دانشجوي اضافه شده، مساحت به متراژ 10 مترمربع افزايش يابد.
3 ـ 4 ـ (مساحت كلاسها)، سرانه فضاي كلاسها براي هر فراگير 5/1 مترمربع ميباشد.
3 ـ 5 ـ كلاسها از نظر فيزيكي بايد داراي نور، عدم آلودگي صوتي، وسايل تهويه و تجهيزات آموزشي باشند.
3 ـ 6 ـ حداكثر تعداد دانشجويان در هر كلاس به نسبت دروس نظري و عملي و اساتيد به شرح ذيل ميباشد:
ـ تعداد دانشجو در دروس نظري حداكثر 30 نفر
ـ تعداد دانشجو در دروس عملي حداكثر 15 نفر
ـ نسبت استاد به دانشجو در دروس نظري:
120 در كارداني، 115 در كارشناسي، 18 در كارشناسي ارشد، 14 در دورة دكتري
ـ نسبت استاد به دانشجو در دروس عملي
110 در كارداني، 17 در كارشناسي، 14، در كارشناسي ارشد، 12 در دورة دكتري
3 ـ 7 ـ مراكز متقاضي بايد داراي كتابخانه مجهز و مطابق با ظرفيت پذيرش باشد
ـ سرانه فضاي كتابخانه به ازاي هر نفر 1 متر مربع و حداقل 80 متر مربع باشد و به ازاي هر 20 نفر دانشجوي اضافه شده 5 متر مربع افزايش يابد.
3 ـ 8 ـ تعداد كتب موجود در كتابخانه حداقل 5000 عنوان در نظر گرفته شده است كه 25% آنها ميبايست تخصصي و يا مرتبط با رشته انتخابي باشد.
3 ـ 9 ـ ساير امكانات مورد نياز براي مراكز متقاضي با توجه به استاندارد مرتبط در هر رشته به قرار زير است:
ـ كارگاه يا آزمايشگاه مورد نياز هر درس
ـ سايت كامپيوتري براي مراكز متقاضي رشتههاي كامپيوتري و در غير اينصورت در حد نياز
ـ لابراتوار زبان بر حسب لزوم
ـ بوفه و سلف سرويس
ـ سرويس بهداشتي و نمازخانه به تفكيك براي خواهران و برادران
ـ امكانات رفاهي و ورزشي (سرانه فضاي ورزشي حداقل 100 مترمربع در نظر گرفته شده است و پس از آن به ازاي هر نفر يك متر مربع ميباشد).
ـ انبار
ـ امكانات و تجهيزات مراقبتهاي بهداشتي
ـ درصورت تمايل به جذب افراد غيربومي، تهيه و تدارك خوابگاه دانشجويي الزامي است.
3 ـ 10 ـ مراكز متقاضي با توجه به استاندارد هر رشته بايد داراي نرمافزار و سختافزار و تجهيزات آموزشي و اداري باشند.
تبصره: كليه امكانات آموزشي، رفاهي، اداري و... بايد به صورت متمركز باشد و حداقل فضاي مورد نياز به قرار زير است:
اتاق مدير گروه 4*3 متر
اتاق كاركنان 6*4 متر
اتاق اساتيد 10*3 متر
انبار 6*3 متر
كارگاه آموزشي 10*7 متر
3ـ11 ـ تابلوي سردرب، مهر و سربرگهاي مراكز متقاضاي ميبايست طبق فرمت ابلاغي مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني باشد.
3 ـ 12 ـ رييس مراكز آموزشي بايد داراي مدارك تحصيلي حداقل فوقليسانس و ترجيحاً رشتة مديريتي باشد.بديهي است رييس مراكز ميبايست ابتدا توسط ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوطه تأييد و سپس جهت صدور حكم به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني معرفي شوند.
3 ـ 13 ـ رييس مركز متقاضي موظف است نسبت به معرفي افراد ذيل اقدام نمايد:
ـ دو نفر به عنوان معاون آموزشي و معاون اداري و مالي كه داراي مدرك تحصيلي حداقل ليسانس و 5 سال سابقه فعاليت مرتبط باشند.
ـ يك مدير گروه براي هر يك از رشتههاي مورد تقاضا كه بايد داراي مدرك تحصيلي حداقل فوق ليسانس و كاملاً مرتبط با رشته مربوطه كه ترجيحاً عضو هيأت علمي دانشگاه باشند.
ـ اساتيد هر يك از دروس بايد داراي مدرك تحصيلي حداقل فوق ليسانس و رشته تحصيلي مرتبط با موضوع تدريس و ترجيحاً عضو هيأت علمي دانشگاه باشند.
تبصره 1: درصورت عدم تكميل كادر آموزشي، جذب مدرسين داراي مدرك تحصيلي ليسانس كه داراي حداقل 5 سال سابقه تدريس در يكي از مراجع ذيصلاح باشند و رشته تحصيلي مرتبط با موضوع تدريس باشد، بلامانع است.
تبصره 2: درصورتي كه اساتيد عضو هيأت علمي دانشگاهها نباشند، قبل از شروع دوره از آنان مصاحبه علمي به عمل خواهد آمد.
* شايان ذكر است مدير مركز متقاضي موظف است مشخصات افراد فوقالذكر را در قالب فرم مشخصات اساتيد و كادر آموزشي مندرج در دفترچة آييننامه و دستورالعملهاي دورههاي آموزش عالي علمي ـ كاربردي، تهيه و به همراه تصوير آخرين مدرك تحصيلي و شناسنامة آنان از طريق ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي هر استان جهت تأييد نهايي و صدور حكم به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارسال نمايند.
3 ـ 14 ـ به جهت ارتقاي سطح كيفي آموزشي، هر يك از اساتيد مجاز به تدريس حداكثر 2 درس ميباشند. بديهي است مدير يا ساير كادر مراكز آموزشي درصورت علاقهمند بودن ميتوانند نسبت به تدريس حداكثر 4 واحد در هر ترم اقدام نمايند.
3 ـ 15 ـ تشكيل پرونده مجزا براي هر يك از دانشجويان و كادر اداري و آموزشي مراكز، و ضبط مدارك مطابق مدارك مورد نياز در دستورالعمل ثبتنام و يك نسخه فيشهاي واريزي شهريه دانشجويان در هر نيمسال تحصيلي در آنها.
3 ـ 16 ـ تعداد واحدهاي نظري و عملي و طول دوره بايد مطابق با برنامههاي مصوب باشد.
3 ـ 17 ـ مراكز ميبايست برابر تقويم دانشگاهي، برنامه زمانبندي شده دوره و تشكيل كلاسها را قبل از شروع هر نيمسال تحصيلي و نيز برنامه امتحاني پايان هر نيمسال را در ابتداي هر ترم به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني جهت بررسي و تأييد ارسال نمايند.
تبصره: حضور كارشناسان مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني در جلسات آزمون الزامي ميباشد.
3 ـ 18 ـ مراكز موظفند در ابتداي هر ترم برنامه زمانبندي شده بازديدهاي علمي را كه به تأييد اساتيد و مدير گروه مربوطه رسيده باشد به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارسال نمايند.
3 ـ 19 ـ محل و مكان اجراي احتمالي دروس عملي (كارگاهي يا آزمايشگاهي) در خارج از مركز آموزش موكول به اعلام قبلي و تأييد اين مركز ميباشد.
3 ـ 20 ـ ميزان شهريه بايد مطابق ضوابط و مقررات ابلاغي توسط مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني باشد.
3 ـ 21 ـ در ابتداي هر دوره تحصيلي مبلغي به عنوان حق نظارت دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي تعيين و توسط مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني به مراكز ابلاغ خواهد شد. مراكز موظفند ترتيبي دهند دانشجو در ابتداي هر ترم مبلغ مورد نظر را به حساب شماره 90129 بانك ملي ايران شعبه ايثار كد 179 به نام دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي واريز و فيش آن را تحويل واحد آموزش نمايند و مابقي شهريه را به حساب مراكز آموزشي واريز نمايند.
تبصره: مراكز موظفند فيشهاي مربوطه را جمعآوري نموده و حداكثر ظرف مدت يك ماه پس از شروع ترم به صورت مكتوب به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارسال نمايند.
3 ـ 22 ـ ثبت نام دانشجويان بايد مطابق با دستورالعمل ارسالي از مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني باشد.
3 ـ 23 ـ مراكز موظفند ليست ثبتنامه شدگان هر ورودي را به همراه ساير مشخصات جهت صدور كارت دانشجويي به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني ارسال نمايند.
مراكز ميبايست كليه امور اداري و حقوقي را از طريق ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوطه به انجام برسانند.
3 ـ 24 ـ مراكز ميبايست كليه امور اداري و حقوقي را از طريق ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوطه به انجام برسانند.
3 ـ 25 ـ مراكز ميبايست همكاري لازم را با نمايندگان مأمور و اعزامي از سوي دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي و يا مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني در جهت تحقق امر نظارت، سنجش و ارزيابي اجراي دورههاي آموزشي مربوطه داشته باشند و خدمات و اطلاعات و تسهيلات رفاهي مورد نياز آنان را در طي مأموريت ارايه نمايند.
3 ـ 26 ـ مراكز ميبايست مفاد آييننامههاي آموزشي و انضباطي و بخشنامهها و دستورالعملهاي ارسالي از مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني را مورد توجه قرارداده و عمل نمايند.
ماده 4: خدمات مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني
4 ـ 1 ـ پذيرش دانشجو با همكاري دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي
4 ـ 2 ـ ارسال به موقع جداول دروس عمومي، پايه، اصلي و تخصصي ـ سرفصل دروس دورهها، آئيننامهها، دستورالعملها و بخشنامههاي مربوطه
4 ـ 3 ـ نظارت بر چگونگي اجراي آزمونها
4 ـ 4 ـ نظارت بر انجام تعهدات و دورههاي آموزشي
4 ـ 5 ـ ارزيابي عملكرد اساتيد و مديريت آموزشي دوره
4 ـ 6 ـ ارزيابي كيفي مراكز آموزشي و ارايه نظرات و پيشنهادات لازم جهت رفع نواقص و بهبود كيفيت آموزشي
4 ـ 7 ـ همكاري در جهت تأمين كتب و منابع آموزشي و كمك آموزشي مورد نياز برابر ضوابط
4 ـ 8 ـ اعطاي مدارك فارغالتحصيلان
ماده 5: تعهدات ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان مربوطه
5 ـ 1 ـ نظارت بر كفايت عوامل آموزشي و تكميل فرم امكانسنجي و ارسال به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني
5 ـ 2 ـ ابلاغ قوانين و مقررات و آييننامههاي آموزشي به متعهد و نظارت بر اجراي دقيق آنها
5 ـ 3 ـ نظارت بر حسن اجراي برنامههاي درسي
5 ـ 4 ـ معرفي اساتيد و مديران مراكز و گروههاي آموزشي به مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني
5 ـ 5 ـ همكاري و ايجاد هماهنگيهاي لازم با مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني
ماده 6: مدت تعهدنامه
مدت تعهدنامه از تاريخ................. لغايت................... به مدت حداكثر 3 سال است و درصورت وجود شرايط لازم و نياز به برگزاري دورههاي جديد مفاد تعهدنامه پس از بررسيهاي لازم و حسب عنوان رشته و شرايط و تاريخ آزمون ورودي دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي تنظيم خواهد شد.
ماده 7: تغيير و يا تكميل مفاد تعهدنامه
تغيير و يا تكميل ضروري در مفاد اين تعهدنامه برحسب اعلامنظر كارشناسي مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني در قالب ضوابط و امكانات و توافق طرفين امكانپذير است و ساير موارد معمول و پيش بيني نشده تابع قوانين و مقررات عمومي مربوطه ميباشد.
ماده 8:
اين تعهدنامه در 8 ماده، 5 صفحه و 3 نسخه تنظيم، امضاء و مبادله گرديد و پس از امضاي طرفين قابل استناد و اجرا ميباشد.
مركز آموزش عالي علمي ـ كاربردي فرهنگ و هنر ادارهكل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان..............
مركز برنامهريزي و آموزش نيروي انساني
ضوابط و مقررات عمومي درخواست مجوز اجراي دورههاي علمي ـ كاربردي
شرايط متقاضيان 1: دورههاي آموزشي بلندمدت علمي ـ كاربردي
ـ دورههاي علمي ـ كاربردي مورد درخواست بر اساس نيازهاي واقعي و در چارچوب اهداف سازمان باشد
ـ جايگاه شغلي براي فارغالتحصيلان دورههاي مورد تقاضا پيش بيني شده باشد.
ـ هماهنگي لازم با وزارتخانه يا سازمان متبوع به عمل آيد.
ـ درصورت پذيرش كاركنان دولت هماهنگي لازم با سازمان امور اداري و استخدامي كشو به عمل آيد.
ـ امكانات و فضاي آموزشي مناسب و كافي بر اساس برنامه مصوب شوراي عالي برنامهريزي آموزش عالي را دارا باشند.
ـ برنامه درسي دورههاي مورد تقاضا در شوراي عالي برنامهريزي به تصويب رسيده باشد.
ـ كادر آموزشي بر اساس ضوابط دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي پيشبيني شده باشد.
ـ صلاحيت پذيرش مدرسان بايد به تأييد مديريت هيأت علمي دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي برسد.
ـ مدارك مورد نياز جهت اخذ مجوز برگزاري دورههاي علمي ـ كاربردي تكميل و به منظور برسي به مديريت گسترش دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي ارسال ميگردد.
1 ـ متقاضيان اجراي دورههاي آموزشي علمي ـ كاربردي شامل:
الف) دانشگاهها، مراكز و مؤسسات آموزش عالي علمي ـ كاربردي كه با مجوز از شوراي گسترش وزارت علوم، تحقيقات و فناوري تأسيس شده باشد.
ب) مؤسسات آموزش عالي آزاد و با مجوز از دفتر آموزشهاي آزاد وزارت علوم، تحقيقات و فناوري
ج) انجمنهاي تخصصي با مجوز تأسيس از وزارت علوم، تحقيقات و فناوري
د) مراكز آموزشي وابسته به دانشگاه جامع علمي ـ كاربردي
ه) اتحاديههاي صنفي برطبق مجوز سازمان متبوعه
و) واحدهاي خصوصي با هماهنگي و از طريق وزارتخانههاي متبوعه
آييننامهها آموزشي
دورههاي كارداني و كارشناسي
مصوب جلسه 339 شوراي عالي برنامهريزي
ارديبهشت ماه 1376
آييننامه آموزشي
دورههاي كارداني، كارشناسي ناپيوسته و كارشناسي پيوسته
مقدمه:
بيش از 6 سال از اجراي آييننامه آموزشي دورههاي كارداني و كارشناسي مصوب اسفندماه 1369 شوراي عالي برنامهريزي (نشريه 101) ميگذرد و اين مدت، فرصت كافي بود تا نقاط ضعف و قوت آن بررسي و مورد توجه قرار گيرد.
بر اين اساس كميسيون تدوين آييننامهها مأموريت يافت، تا با استفاده از نظرات دانشگاهها و كارشناسان مسايل آموزشي خصوصاً معاونين آموزشي دانشگاهها، آييننامه مزبور را بررسي نموده، برخي از موارد را اصلاح و تجديدنظر و اشكالات آن را برطرف نمايد.
اين كار صورت گرفت و آييننامه جديد تدوين و جهت تصويب نهايي به شوراي عالي برنامهريزي پيشنهاد شد و شوراي عالي برنامهريزي نيز طي جلسات 316 الي 339 خود آن را بررسي و اصلاح و سپس در جلسه 339 به تصويب نهايي رسانيد كه به صورت متن پيوست جهت اجرا ابلاغ ميشود.
اين آييننامه، مجموعه ضوابط و مقررات آموزشي مصوب حاكم بر آموزش عالي در مقاطع كارداني، كارشناسي ناپيوسته و كارشناسي پيوسته است كه با هدف ايجاد هماهنگي در فعاليتهاي آموزشي دانشگاهها و به منظور ارتقاي كيفيت آموزشي تدوين يافته است. لكن آنچه در نيل به اين هدفها اهميت بسيار دارد، نحوه اجرا و بكار بستن دقيق ضوابطي است كه در آييننامه، پيشبيني شده است و اين مقصود فقط با هماهنگي مسئولان اجرايي و دانشگاهها، و همكاري استادان و دانشجويان متعهد حاصل خواهد شد.
با اميد تحقق اين همكاري و هماهنگي و توجيه و تبيين اين موضوع، تذكر چند نكته ضروري به نظر ميرسد:
1 ـ در اين آييننامه، تنها به ذكر اصول اكتفا شده است. آنجا كه ساكت است تصميمگيري بر عهده شوراي آموزشي دانشگاه مربوط است لكن تغيير اصول و يا تفسيري مغاير با اصول آييننامه، مجاز نيست و اگر ابهامي در عبارات مشاهده شود، رفع آن برعهده كميسيون تدوين آييننامههاي شوراي عالي برنامهريزي است.
2 ـ مسؤوليت اجراي اين آييننامه بر عهده دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي اعم از دانشگاهها، مجتمعهاي دانشگاهي، مراكز آموزش عالي، دانشكدهها و ديگر انواع واحدهاي آموزش عالي وابسته و تابعه وزارت فرهنگ و آموزش عالي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي است.
3 ـ مسؤولان اجرايي، اساتيد راهنما، مدرسان و دانشجويان ملزم به رعايت و اجراي اين آييننامه هستند. هر عملي كه خلاف اين آييننامه در جايي صورت گيرد از درجه اعتبار ساقط است و آن عمل به هيچ وجه در جاي ديگر قابل استناد نخواهد بود.
4 ـ لازم است دانشگاهها، دانشجويان را از آغاز تحصيل با مواد اين آييننامه آشنا سازند و به هنگام نامنويسي در نخستين نيمسال تحصيلي و ابتداي هر سال تحصيلي، اهم مواد آن را در اختيار دانشجويان قرار دهند.
5 ـ دانشگاه موظفند با تعيين استاد راهنما، دانشجويان را در انتخاب واحدهاي درسي و آشنايي كامل با اصول اين آييننامه ياري دهند و ترتيبي برقرار سازند كه انتخاب درس دانشجويان با مشورت و تأييد استاد راهنما صورت گيرد. و استادان راهنما موظف باشند هر نكتهاي را كه در بهبود وضع تحصيلي و كشف ذوق علمي دانشجويان مؤثر است به آنان يادآوري نمايند.
6 ـ استادان و دانشگاهها بايد نهايت دقت و توجه را در تصحيح اوراق امتحاني دانشجويان مبذول دارند و در مهلت مقرر در آييننامه، نمرات نهايي امتحانات دانشجويان را به آموزش تحويل نمايند. چه بيتوجهي به اين مهم، بخش قابل توجهي از آييننامه آموزشي را معطل گذاشته احتمالاً موجب تضييع حقوق دانشجويان خواهد شد.
7 ـ چنانچه استادان محترم و مسؤولان آموزشي آگاهند در برنامههاي آموزشي مصوب شوراي عالي برنامهريزي، ريز مواد و محتواي بسياري از دروس پايه و بعضي از دروس اصلي براي چندين رشته يا گرايش تحصيلي هم خانواده از يك يا چند گروه آموزشي مشترك است. مثل محتواي رياضي 1 و 2 كه براي تمام رشتههاي فني و مهندسي، رياضي، فيزيك، كامپيوتر و آمار يكسان است. لازم است مسؤولان آموزشي دانشگاهها با مشورت بخش كامپيوتر به اين دروس مشترك كد واحد اختصاص دهند و دانشجويان را به طور مساوي در كلاسها تقسيم نمايند تا از امكانات آموزشي به نحو بهتر، بيشتر و به طور بهينه استفاده شود.
8 ـ كليه دانشگاهها ملزم به اجراي دقيق و كامل برنامههاي آموزشي مصوب شوراي عالي برنامهريزي ميباشند و هيچ تغييري در عنوانها تعداد و محتواي دروس و تغيير در دروس پيشنياز مجاز نيست. چنانچه استادان و گروههاي آموزشي در اين گونه موارد نظري داشته باشد ميتوانند نظر خود را در اين زمينه به شوراي عالي برنامهريزي پيشنهاد نمايند.
9 ـ در حالي كه نياز كشور به نيروي انساني متخصص و آزموده بسيار زياد ولي امكانات آموزش عالي در كشور محدود است. برعهده دانشگاهها است كه از امكانات آموزشي حداكثر استفاده را به عمل آورند تا به ياري خداوند متعال در آينده شاهد شكوفايي فرهنگ و رشد كيفي آموزش عالي در سطح كشور اسلامي خود باشيم.
در پايان وزارت فرهنگ و آموزش عالي اميدوار است با تصويب و ابلاغ اين آييننامه بسياري از مشكلات دانشگاهها از لحاظ مقررات آموزشي برطرف شود. با اين اميد نظرات مجريان، استادان و دستاندركاران آموزش عالي درخصوص نتايج حاصل از اجراي اين آييننامه، ميتواند در جريان تجديدنظرهاي بعدي، مورد استفاده و استناد قرار گيرد.
دكتر سيدمحمدرضا هاشمي گلپايگاني
وزير فرهنگ و آموزش عالي
و رئيس شوراي عالي برنامهريزي
تعاريف
در اين آييننامه تعاريف زير پذيرفته شدهاند:
1 ـ دانشكده:
به همه دانشگاهها، مؤسسات آموزش عالي اعم از آموزشي و پژوهشي، روزانه و شبانه دولتي و غيردولتي گفته ميشود.
2 ـ دانشكده:
دانشكده، واحدي از يك دانشگاه است كه در رده خاصي از علوم فعاليت دارد. مانند دانشكده علوم، دانشكده برق، دانشكده الهيات و نظاير آن.
3 ـ گروه آموزشي:
گروه آموزشي واحدي از يك دانشكده يا يك دانشگاه است، كه در يك رشته خاص يا چند رشته متجانس فعاليت دارد. مانند گروه رياضي، گروه معارف اسلامي و نظاير آن.
4 ـ گروه برنامهريزي:
منظور از گروه برنامهريزي يكي از گروههاي نه گانه شوراي عالي برنامهريزي است كه در وزارت فرهنگ و آموزش عالي استقرار دارند.
5 ـ گروه آزمايشي:
منظور از گروه آزمايشي يكي از گروههاي آزمايشي سازمان سنجش آموزش كشور در امتحانات سراسري دانشگاهها است، كه داوطلبان را برحسب رشتههاي انتخابي به گروههاي خاص تقسيم ميكند.
6 ـ دوره:
منظور ار دوره نظام آموزش عالي، مدت زماني است كه دانشجو وارد دانشگاه شده و در يك رشته خاص تحصيل ميكند و در آن رشته فارغالتحصيل ميشود. مانند دوره كارداني، دوره كارشناسي و...
7 ـ اداره آموزش:
منظور از اداره آموزش يك واحد اداري در يك دانشكده يا دانشگاه است كه همه امور آموزشي مربوط به دانشجويان از قبيل نامنويسي، انتخاب واحد، امتحانات، جمعآوري نمرات و اعلام نتايج را برعهده دارد.
8 ـ استاد:
هر عضو هيأت علمي كه مسؤوليت تدريس دروس نظري يا عملي را در دانشگاه برعهده دارد استاد ناميده ميشود.
9 ـ رشته:
رشته يكي از شعب فرعي از گروههاي علمي (علوم پزشكي، علوم انساني، علوم پايه، فني و مهندسي، كشاورزي، هنر، تربيت معلم و علمي ـ كاربردي) است كه از لحاظ موضوع كاملاً مشخص و از ديگر موضوعات متمايز بوده و حداقل به يك كارايي مشخص ميانجامد. دروس مشترك در دو رشته متفاوت، نبايد از 30 درصد كل واحدها در هر دو رشته تجاوز كند.
10 ـ گرايش:
هر يك از شعب يك رشته كه ناظر بر يك تخصص باشد، گرايش ناميده ميشود. اختلاف دروس در دو گرايش از يك رشته نبايد از 7 درصد كل واحدهاي رشته كمتر و از 30 درصد كل واحدها بيشتر باشد.
شرايط ورود و نامنويسي
شرايط ورود
ماده 1: شرايط ورود دورههاي كارداني، كارشناسي (پيوسته و ناپيوسته)، كارشناسي ارشد پيوسته و دورههاي دكتري عمومي پزشكي، داروسازي، دندانپزشكي، اعم از دورههاي روزانه و شبانه به شرح زير است:
1 ـ مجاز بودن به تحصيل از نظر قوانين و مقررات جاري كشور و داشتن شرايط عمومي ورود به آموزش عالي، برابر مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي.
2 ـ داشتن گواهينامه پايان دوره متوسطه از داخل يا خارج كشور، مورد تأييد وزارت آموزش و پرورش (با توجه به نظام جديد آموزش متوسطه) يا برابر آن براي آموزشهاي حوزوي (مطابق مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي) و يا داشتن گواهينامه دوره كارگرداني براي ورود به دوره كارشناسي ناپيوسته كه حسب مورد به تأييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي يا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي رسيده باشد.
3 ـ پذيرفته شدن در آزمون ورودي
4 ـ سپردن تعهد خدمت بر اساس ضوابط و قانون آموزش رايگان با پرداخت شهريه مطابق تعرفه و مقرراتي كه از طريق مراجع ذيربط صادر ميشود.
نام نويسي
ماده 2: پذيرفتهشدگان آزمون ورودي موظفند در مهلتهايي كه توسط دانشگاه اعلام ميشود، براي نامنويسي و انتخاب واحد مراجعه نمايند. عدم مراجعه براي نامنويسي در نخستين نيمسال تحصيلي پس از اعلام نتايج آزمون، انصراف از تحصيل تلقي خواهد شد.
ماده 3: دانشجو موظف است در هر نيمسال، در زماني كه دانشگاه اعلام ميكند، براي ادامه تحصيل و انتخاب واحد به اداره آموزش مراجعه كند. عدم مراجعه دانشجو براي نامنويسي بدون اطلاع و عذر موجه، در يك نيمسال، به منزله انصراف از تحصيل است. درصورت تأخير و يا عذر موجه، حق انتخاب واحد و ادامه تحصيل را در آن نيمسال ندارد. ولي آن نيمسال جزو مدت مجاز تحصيل وي محسوب ميشود.
تبصره: دانشجو موظف است عذر موجه خود را در خودداري از نامنويسي، با دلايل مستند، بطور مكتوب در اولين ماه بعد از آغاز هر نيمسال تحصيلي، به اداره آموزش دانشگاه اطلاع دهد.
منع تحصيل همزمان
ماده 4: دانشجو در يك زمان حق نامنويسي و ادامه تحصل در بيش از يك رشته و در هر رشته بيش از يك گرايش در يك يا چند دانشگاه را نخواهد داشت. درصورت تخلف، از ادامه تحصيل در يكي از رشتههاي انتخابي به تشخيص كميسيون بررسي موارد خاص وزارت محروم و سوابق تحصيلي وي باطل اعلام ميشود و دانشجو در اين حال موظف است كه كليه هزينههاي مربوط به رشته حذف شده را مطابق با تعرفههاي تعيين شده به دانشگاه ذيربط بپردازد.
تبصره: دانشجويان ممتاز (استعدادهاي درخشان)، از شمول اين ماده مستثني هستند. تعريف دانشجوي ممتاز و ضوابط اجرايي اين تبصره توسط شوراي هدايت استعدادهاي درخشان در آموزش عالي تعيين و ابلاغ ميشود.
فصل دوم ـ نظام آموزشي
تعريف واحد درسي
ماده 5: آموزش در تمام دانشگاههاي كشور مبتني بر نظام واحدي است. در نظام واحدي، ارزش هر درسي با تعداد واحدهاي آن درس سنجيده ميشود و قبولي يا عدم قبولي دانشجو در يك درس، به همان درس محدود است. هر واحد درس، مقدار يا ميزان درسي است كه مفاد آن به صورت نظري يس17 ساعت، عملي (يا آزمايشگاهي) 34، كارگاهي (يا عمليات ميداني) 51 ساعت، كارآموزي و كارورزي (يا كار در عرصه) 68 ساعت، در طول يك نيمسال تحصيلي (يا دوره تابستاني) و طبق برنامه مصوب شوراي عالي برنامهريزي تدريس ميشود. در مورد رشتههايي كه داراي پروژه هستند مدت اجراي پروژه متناسب با واحد آن، توسط استاد مربوط تعيين ميشود.
سال تحصيلي
ماده 6: هر سال تحصيلي مركب از دو نيمسال تحصيلي و عنداللزوم يك دوره تابستاني است و نيمسال تحصيلي شامل 17 هفته و هر دوره تابستاني شامل 6 هفته آموزش است.
تبصره: مدت امتحانات پاياني نيمسال يا پايان دوره تابستاني جزو مدت آموزش محسوب نميشود.
حدود اختيارات دانشگاه در مورد برنامه درسي
ماده 7: تمام دانشگاهها موظفند برنامههاي درسي مصوب شوراي عالي برنامهريزي را اجرا نمايند. ترتيب دروس با رعايت پيشنيازها، روش تدريس، و جابهجا كردن ريز مواد و طرح مطالب جديد در يك درس و انتخاب منابع برعهده دانشگاهها است.
دروس انتخابي
ماده 8: دانشگاهها ميتوانند در هر رشته به تشخيص گروه مربوط تعدادي از دروس مرتبط با رشته را تعيين و به عنوان دروس انتخابي به دانشجويان ارائه دهند. مشروط بر آنكه تعداد واحدها از سقف مجاز در هر رشته تجاوز نكند.
ساعات حل تمرين
ماده 9: دانشگاهها ميتوانند درصورت لزوم، به تشخيص گروه آموزشي، در هر رشته از دورههاي كارشناسي، تا 20 ساعت، در دورههاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته تا 10 ساعت به عنوان حل تمرين به ساعات تدريس رشته، در طول دوره بيفزايند.
فصل سوم ـ واحدهاي درسي و طول مدت تحصيل
تعداد واحدها
ماده 10: تعداد واحدهاي درسي لازم براي گذراندن هر يك از دورههاي تحصيلي به شرح زير است:
ـ دورههاي كارداني: بين 68 تا 72 واحد
ـ دورههاي كارشناسي پيوسته غير از رشتههاي فني و مهندسي: 130 تا 135 واحد
ـ دورههاي كارشناسي ناپيوسته: 67 تا 70 واحد
ـ دورههاي كارشناسي ارشد پيوسته: 172 تا 182 واحد.
ماده 11: هر دانشجو ميتواند در هر نيمسال تحصيلي حداقل 12 و حداكثر 20 واحد درسي را انتخاب كند.
تبصره 1: در آخرين نيمسال تحصيلي، دانشجو از رعايت شرط انتخاب حداقل 12 واحد معاف است.
تبصره 2: درصورتي كه دانشجو براي فراغت از تحصيل تنها يك درس باقيمانده داشته باشد، با نظر دانشگاه و تأييد استاد مربوط، ميتواند امتحان آن درس را در طول نيمسال از طريق معرفي به استاد بگذراند.
تبصره 3: اگر دانشجويي در يك نيمسال ميانگين كل نمراتش حداقل 17 باشد، ميتواند با نظر دانشگاه در نيمسال بعد حداكثر تا 24 واحد درسي را انتخاب كند.
تبصره 4: در مواردي كه دانشجو براي فراغت از تحصيل حداكثر 24 واحد باقي داشته باشد، حتي اگر مشروط باشد، با نظر دانشگاه، ميتواند تمامي واحدهاي باقي مانده را در يك نيمسال انتخاب كند.
تبصره 5: تعداد واحدهاي انتخابي در دوره تابستان حداكثر 6 واحد درسي است
دروس پيشنياز
ماده 12: آن دسته از پذيرفتهشدگان آزمون سراسري ورودي دانشگاهها در دورههاي كارداني، كارشناسي و كارشناسي ارشد پيوسته در همه رشتههاي تحصيلي كه نمره خام امتحان آنها، در آزمون ورودي، در يك يا چند درس به تشخيص شوراي آموزشي دانشگاه پذيرنده، از حد نصاب معيني كمتر باشد، موظفند حسب نياز رشته دروسي را كه آن دانشگاه تعيين ميكند به عنوان دروس جبراني يا (پيشنياز دانشگاهي) علاوه بر دروس مندرج در برنامه مصوب بگذرانند.
تبصره 1: تعيين نوع درس، تعداد واحد، ريز مواد، نحوه ارايه، و زمان تدريس دروس پيشنياز دانشگاهي برعهده شوراي آموزشي دانشگاه پذيرنده است.
تبصره 2: سازمان سنجش و آموزش كشور، موظف است پس از اعلام نتايج آزمون ورودي، كارنامه پذيرفتهشدگان مشتمل بر نمره خام آنها را در هر يك از موارد امتحاني در اختيار دانشگاههاي ذيربط قرار دهد.
تبصره 3: ارايه دروس پيشنياز دانشگاهي و چگونگي اجراي آنها در دانشگاهها، از هر جهت مانند دروس دانشگاهي و تابع مقررات آموزش عالي است.
نمره اين دروس در كارنامه دانشجو ثبت و در ميانگين نمرات پايان نيمسال و همچنين در ميانگين كل نمرات دانشجو، محاسبه ميشود و در مشروطي، قبولي يا ردي دانشجو نيز تأثير دارد.
تبصره 4: به حداكثر طول دوره تحصيل دانشجوياني كه حداقل 8 واحد از پيشنياز دانشگاهي را گذرانده باشند، يك نيمسال تحصيلي افزوده ميشود.
طول دوره
ماده 13: حداكثر مجاز تحصيل در دورههاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته 3 سال و در دورههاي كارشناسي پيوسته 6 سال است. در صورتي كه دانشجو نتواند واحدهاي دوره را در حداكثر مدت مجاز تحصيل با موفقيت بگذراند از دانشگاه مربوط اخراج ميشود.
فصل چهارم ـ حضور و غياب
حضور در جلسات درس
ماده 14: حضور دانشجو در تمام جلسات مربوط به هر درس الزامي است و ساعات غيبت دانشجو در هر درس نبايد از 417 مجموع ساعات آن درس تجاوز كند، در غير اين صورت نمره دانشجو در آن درس صفر محسوب ميشود.
تبصره 1: درصورتي كه غيبت دانشجويان در هر درس بيش از 417 باشد ولي غيبت او موجه تشخيص داده شود، آن درس حذف ميشود. در اين حال رعايت حد نصاب 12 واحد در طول نيمسال براي وي الزامي نيست. ولي نيمسال مذكور به عنوان يك نيمسال كامل جزو سنوات تحصيلي دانشجو محسوب ميشود.
تبصره 2: غيبت در جلسات دو هفته اول هر درس، به دليل حذف و اضافه يا به هر دليل ديگر مجاز نيست و درصورت پيشامد جزو 417 غيبت مجاز دانشجو محسوب ميشود.
غيبت در امتحان
ماده 15: غيبت غيرموجه در امتحان هر درس به منزله گرفتن نمره صفر در امتحان آن درس است و غيبت موجه در امتحان هر درس موجب حذف آن درس ميگردد.
ماده 16: تشخيص موجه بودن غيبت در جلسات درس و امتحان برعهده شوراي آموزشي دانشگاه يا كميته منتخب آن شورا است.
فصل پنجم ـ حذف و اضافه
ماده 17: دانشجو ميتواند در هر نيمسال تحصيلي، فقط در مهلتي كمتر از دو هفته، پس از شروع نيمسال تحصيلي حداكثر دو درس ديگر انتخاب يا دو درس انتخابي خود را حذف يا دو درس انتخابي خود را با دو درس ديگر جابهجا نمايد، مشروط بر آنكه تعداد واحدهاي انتخابي وي از حد مقرر تجاوز نكند.
ماده 18: درصورت اضطرار، دانشجو ميتواند تا 5 هفته به پايان نيمسال تحصيلي مانده، فقط يكي از درسهاي نظري خود را با تأييد گروه آموزشي مربوط حذف كند، مشروط بر آنكه اولاً غيبت دانشجو در آن درس بيش از 417 مجموع ساعات آن درس نباشد و ثانياً، تعداد واحدهاي باقيمانده وي از 12 واحد كمتر نشود.
ماده 19: حذف كليه درسهاي اخذ شده در يك نيمسال، تنها درصورتي مجاز است كه بنا به تشخيص شوراي آموزشي دانشگاه، دانشجو قادر به ادامه تحصيل در آن نيمسال نباشد. در اين صورت نيمسال مزبور جزو حداكثر مجاز تحصيل دانشجو محسوب خواهد شد.
فصل ششم ـ ارزيابي پيشرفت تحصيلي دانشجو
معيارهاي ارزيابي
ماده 20: ارزيابي پيشرفت دانشجو در هر درس بر اساس ميزان حضور و فعاليت در كلاس، انجام تكاليف درسي و نتايج امتحانات بين نيمسال و پايان نيمسال صورت ميگيرد و استاد هر درس مرجع ارزيابي دانشجو در آن درس است.
تبصره: برگزاري امتحان پايان نيمسال براي هر درس الزامي است.
ماده 21: معيار ارزيابي پيشرفت تحصيلي دانشجو نمره درس است و نمرات دانشجو در هر درس به صورت عددي بين صفر تا بيست تعيين ميشود.
ماده 22: حداقل نمره قبولي در هر درس 10 است. دانشجويي كه در هر يك از دروس الزامي مردود شود، در اولين فرصت، ملزم به تكرار آن است. با اين حال نمرات كليه دروس اعم از قبولي و ردي در كارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه ميانگين منظور ميشود.
تبصره: اگر دانشجو در يك درس اختياري مردود شد، به جاي آن درس ميتواند از جداول دروس انتخابي در برنامه مصوب، درس ديگري را انتخاب كند.
درس ناتمام
ماده 23: در موارد استثنايي، نمره تمرين دبيري، كارآموزي و كارورزي، عمليات صحرايي، كار در عرصه و دروسي كه در برنامه آموزشي مصوب، توأم با پروژه ارايه ميشود، درصورت كه به تشخيص استاد و تأييد گروه آموزشي مربوط، تكميل آنها در طول يك نيمسال تحصيلي ميسر نباشد، ناتمام تلقي ميگردد. نمره ناتمام بايد حداكثر تا پايان نيمسال بعد به نمره قطعي تبديل گردد.
اعلام نمرات
ماده 24: استاد موظف است گزارش نمره نهايي هر درس را حداكثر ظرف 10 روز پس از برگزاري امتحان آن درس به اداره آموزش دانشكده يا واحد مربوط تسليم نمايد.
ماده 25: اداره آموزش هر دانشكده يا واحد ذيربط در هر دانشگاه موظف است نمرات دانشجويان را حداكثر تا دو هفته پس از برگزاري آخرين امتحان هر نيمسال و بعد از رسيدگي به اعتراضات دانشجويان و رفع اشتباهات احتمالي، به آموزش كل دانشگاه تسليم نمايد.
تبصره: نمره پس از اعلام به آموزش كل دانشگاه غيرقابل تغيير است.
ميانگين نمرات
ماده 26: در پايان هر نيمسال تحصيلي، ميانگين نمرات دانشجو در آن نيمسال و ميانگين كلنمرات او تا پايان آن نيمسال و در پايان دوره تحصيلي، ميانگين كل نمرات دانشجو، محاسبه و در كارنامه وي ثبت ميشود.
تبصره 1: براي محاسبه ميانگين نمرات، تعداد واحدهاي هر درس در نمره آن درس ضرب ميشود و مجموع حاصل ضربها در تمام دروس كه دانشجو براي آنها نمره گرفته است (اعم از ردي يا قبولي) بر تعداد كل واحدهاي اخذ شده تقسيم ميشود.
تبصره 2: دوره تابستاني، به عنوان نيمسال تحصيلي محسوب نميشود. نمرات درسي كه دانشجو در دوره تابستاني ميگذراند، تنها در محاسبه ميانگين كل دانشجو محسوب ميشود. به همين نحو نمرات دانشجو، در نيمسالي كه الزاماً كمتر از 12 واحد انتخاب ميكند و كسر بودن واحدها خارج از اراده او است نيز مانند دروس تابستاني در ميانگين كل او محاسبه ميشود، ولي آن نيمسال جزو حداكثر مدت مجاز تحصيل دانشجو محسوب خواهد شد.
نامنويسي مشروط
ماده 27: ميانگين نمرات دانشجو در هيچ نيمسال تحصيلي نبايد كمتر از 12 باشد، در غيراينصورت، نامنويسي دانشجو در نيمسال بعد، به صورت مشروط خواهد بود.
تبصره: هر دانشگاه موظف است موضوع مشروط بودن دانشجو را هر بار به وي، كتباً اطلاع دهد و يك نسخه از آن را در پرونده دانشجو ضبط نمايد. با اين وصف قصور در اخطار به وي از طرف دانشگاه و يا اظهار بياطلاعي دانشجو از اين امر، مانعي در اجراي مقررات نخواهد بود.
ماده 28: دانشجويي كه به صورت مشروط نامنويسي ميكند، جز در آخرين نيمسال تحصيلي حق انتخاب بيش از 14 واحد درسي در آن نيمسال را ندارد.
اخراج دانشجوي مشروط
ماده 29: درصورتي كه ميانگين نمرات دانشجو در دورههاي كارشناسي و كارشناسي ارشد پيوسته در سه نيمسال متوالي يا 4 نيمسال متناوب و در دورههاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته در دو نيمسال تحصيلي، اعم از متوالي يا متناوب، كمتر از 12 باشد، در هر مرحله كه باشد، از ادامه تحصيل محروم ميشود.
ماده 30: دانشجويي كه به لحاظ مشروط شدن بيش از حد، از ادامه تحصيل در دوره كارشناسي محروم ميشود، در صورتي كه واحدهاي مقطع پايينتر رشته مربوط را تا سقف مجاز، با موفقيت گذرانده باشد و ميانگين كل او در اين واحدها كمتر از 12 نباشد، ميتواند با رعايت ساير ضوابط مربوط، مدرك مرسوم مقطع پايينتر را در آن رشته دريافت كند.
تبصره: درصورتي كه رشته تحصيلي دانشجو در مقطع پايينتر وجود نداشته باشد و آن رشته فاقد برنامه مصوب باشد، دانشجو ميتواند با نظر گروه آموزشي مربوط، به يكي از رشتههاي موجود نزديك به رشته تحصيلي خود، در مقطع پايينتر، در آن دانشگاه يا دانشگاه ديگر تغيير رشته دهد و پس از تطبيق واحدها با رشته جديد و گذراندن واحدهاي كمبود، در آن مقطع فارغالتحصيل شود. بديهي است كه تطبيق واحدها و تعيين دروس كمبود، برعهده گروه آموزشي دانشگاه پذيرنده است.
ماده 31: دانشجويي كه به دليل مشروط شدن بيش از حد، از ادامه تحصيل محروم ميشود، در صورت انجام يا لغو تعهداتي كه در دوران تحصيل سپرده است، ميتواند براي تحصيل مجدد، در آزمون سراسري شركت كند و در صورت قبولي در رشته مورد علاقه خود ادامه تحصيل دهد.
دانشگاه پذيرنده ميتواند واحدهايي را كه دانشجو در رشته قبلي گذرانده است، با برنامه رشته جديد تطبيق داده و طبق ضوابط اين آييننامه بعضي يا تمام آنها را بپذيرد.
شمول آييننامه به دوره كارشناسي ارشد پيوسته
ماده 32: دانشجوي دوره كارشناسي ارشد پيوسته، در طول تحصيل تا سقف واحدهاي قابل قبول در دوره كارشناسي (135 تا 40) تابع مقررات اين آييننامه است و در دروس تخصصي، پروژه و پاياننامه كه در برنامه مصوب با علامت ستاره مشخص شدهاند تابع آييننامه كارشناسي ارشد خواهد بود.
فصل هفتم ـ مرخصي تحصيلي و انصراف از تحصيل
مرخصي تحصيلي
ماده 33: دانشجو ميتواند در هر يك از دورههاي كارداني و كارشناسي ناپيوسته براي دو نيمسال متوالي يا متناوب از مرخصي تحصيلي استفاده كند.
تبصره: مدت مرخصي تحصيلي، جزو حداكثر مدت مجاز تحصيل دانشجو در هر دوره محسوب ميشود.
ماده 34: تقاضاي مرخصي تحصيلي بايد به صورت كتبي، حداقل دو هفته قبل از شروع نامنويسي هر نيمسال، توسط دانشجو به اداره آموزش دانشكده يا دانشگاه تسليم گردد.
تبصره: اداره آموزش موظف است پس از كسب نظر از گروه آموزشي ذيربط قبل از اتمام مهلت نامنويسي، موافقت يا عدم موافقت يا درخواست دانشجو را كتباً به وي ابلاغ نمايد.
انصراف از تحصيل
ماده 35: ترك تحصيل بدون كسب اجازه از دانشگاه محل تحصيل، انصراف از تحصيل محسوب ميشود و دانشجوي منصرف از تحصيل حق ادامه تحصيل ندارد.
تبصره: در موارد استثنايي، كه دانشجو ترك تحصيل خود را موجه ميداند، بايد دلايل را حداقل يك ماه قبل از پايان همان نيمسال به دانشگاه ارايه دهد. درصورت تأييد توجه بودن ترك تحصيل توسط دانشگاه، آن نيمسال جزو مرخصي تحصيلي دانشجو محسوب ميشود.
ماده 36: دانشجويي كه بخواهد از تحصيل منصرف شود، بايد درخواست انصراف خود را شخصاً به اداره آموزش دانشگاه تسليم نمايد. اين دانشجو مجاز است فقط براي يك بار در فاصله يك ماه از تاريخ درخواست، تقاضاي انصراف خود را پس بگيرد. پس از انقضاي اين مهلت، حكم انصراف از تحصيل وي صادر ميشود و دانشجو پس از آن، حق ادامه تحصيل در آن دوره را ندارد.
تبصره 1: دانشجوي منصرف از تحصيل موظف است به كليه تعهداتي كه در دوران تحصيل سپرده است، عمل كند.
تبصره 2: تحصيل مجدد دانشجوي منصرف از تحصيل موكول به شركت و قبولي در آزمون سراسري بر اساس ضوابط مربوط است.
مرخصي تحصيلي همسر دانشجوي بورسيه و همسر كاركنان دولت
ماده 37: دانشجويي كه به عنوان همسر يكي از كاركنان دولت، يا همسر يكي از دانشجويان بورسيه، به عنوان همراه، به خارج از كشور اعزام ميشود، ميتواند با ارايه حكم مأموريت همسر و به تشخيص و تأييد شوراي آموزشي دانشگاه، علاوه بر استفاده از ميزان مرخصي استحقاقي در طول دوره تحصيل، تا 4 سال ديگر نيز از مرخصي بدون احتساب در سنوات بهرهمند گردد.
فصل هشتم ـ انتقال
تعريف انتقال
ماده 38: انتقال به معني تغيير محل تحصيل دانشجو از يك دانشكده به دانشكده ديگر در همان رشته و همان مقطع تحصيلي است.
ماده 39: انتقال دانشجو به هر يك از دانشگاههاي تهران ممنوع است جز در موارد زير:
1 ـ شهادت، فوت يا معلول شدن سرپرست خانواده دانشجو، به طوري كه وي به تشخيص مراجع قانوني، به عنوان كفيل خانواده شناخته شود.
2 ـ معلوليت مؤثر دانشجو، به نحوي كه به تشخيص شوراي عالي پزشكي به طور مستقل قادر به ادامه زندگي نباشد.
3 ـ ازدواج رسمي، دائمي دانشجوي دختر، كه محل تحصيل يا اشتغال شوهر در تهران باشد، به تأييد مراجع ذيربط.
تبصره 1: هر يك از موارد مذكور در اين ماده بايد بعد از قبولي دانشجو در دانشگاه صورت گرفته باشد.
تبصره 2: براي كاركنان رسمي يا پيماني دولت، ارايه حكم اشتغال ضروري است و اگر شغل همسر آزاد است گواهي اشتغال و سكونت او در تهران بايد به تأييد مراجع قانوني يا نيروي انتظامي رسيده باشد.
تبصره 3: در موارد استثنايي كه دانشگاه تشخيص ميدهد، چنانچه محل تحصيل دانشجوي دختر در تهران باشد و شوهر او در شهرستان، دانشجو بايد، اگر رشته تحصيلي دختر در شهرستان (محل تحصيل شوهر) موجود نباشد، شوهر او ميتواند به تهران منتقل شود.
تبصره 4: به منظور توزيع دانشجويان انتقالي به تهران و جلوگيري از سرگرداني آنان در تعيين محل تحصيل، كميتهاي در معاونت دانشجويي وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به نام كميته انتقال تشكيل ميشود. اين كميته ميتواند براي پذيرش دانشجوي انتقالي در هر يك از دانشگاههاي تهران، سهميه تعيين كرده و دانشجويان انتقالي را مطابق سهميه جايابي كند.
ماده 40: انتقال دانشجو از دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي تهران به شهرستانها و از شهرستانها به يكديگر، در يك رشته و در يك مقطع، به شرط موافقت دانشگاههاي مبدأ و مقصد، بلامانع است.
ماده 41: انتقال از دورههاي شبانه به روزانه، از دانشگاه پيام نور به دانشگاههاي حضوري (اعم از روزانه و شبانه) و از دانشگاههاي غيردولتي به دانشگاههاي دولتي ممنوع است ولي انتقال به عكس آن، با موافقت مبدأ و مقصد، بلامانع است.
انتقال فرزند اعضاي هيأت علمي
ماده 42: انتقال همسر و فرزندان اعضاي هيأت علمي به محل اشتغال آنها طبق ضوابط ويژه، صورت ميگيرد و اين ضوابط توسط وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تهيه و تدوين و ابلاغ ميشود.
انتقال دانشجويان ايراني خارج از كشور
ماده 43: انتقال دانشجويان ايراني شاغل به تحصيل در خارج از كشور به دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي داخل مطابق آييننامهاي صورت ميگيرد كه در جلسه 229 مورخ 28/3/1374 شوراي عالي برنامهريزي تصويب و ابلاغ شده است.
ماده 44: دانشجوي متقاضي انتقال بايد درخواست انتقال خود را با ذكر مورد، حداقل 6 هفته قبل از شروع نيمسال تحصيلي به ادارهكل آموزش دانشگاه مبدأ تسليم نمايد.
ماده 45: دانشگاه مبدأ در صورت موافقت با انتقال، موظف است حداكثر، ظرف يك هفته، موافقت خود را همراه درخواست دانشجو و ريزنمرات او به دانشگاه مقصد ارسال دارد و دانشگاه مقصد مكلف است، حداقل دو هفته قبل از شروع نامنويسي، نظر خود را به دانشگاه مبدأ اعلام نمايد.
تبصره: درصورت موافقت با انتقال، كليه سوابق دانشجو از مبدأ به دانشگاه مقصد ارسال و ارتباط دانشجو با دانشگاه مبدأ قطع ميشود.
ماده 46: درصورت انتقال فقط واحدهاي گذرانده شده دانشجو كه نمرات آنها 12 و يا بالاتر است پذيرفته ميشود و پذيرش واحدهايي كه نمره آنها كمتر از 12 است، برعهده دانشگاه مقصد است و در هر حال حذف احتمالي واحدهاي درسي دانشجوي انتقالي در حدودي مجاز است كه وي امكان گذراندن واحدهاي باقيمانده خود را در طول مدت مجاز تحصيل داشته باشد.
تبصره: تمام نمرات درسي دانشجو در دانشگاه مبدأ اعم از قبولي و يا ردي و سوابق آموزشي دانشجوي انتقالي از لحاظ مشروطي، عيناً در كارنامه دانشجو ثبت و نمرات درسي پذيرفته شده، فقط در محاسبه ميانگين كل او محسوب ميشود.
ماده 47: مدرك فراغت از تحصيل دانشجوي انتقالي توسط دانشگاه مقصد صادر ميشود و در آن مدرك، تعداد واحدهاي گذرانده شده دانشجو و مجموع واحدها در دانشگاههاي مبدأ و مقصد، با ذكر ميانگين نمرات آنها و سوابق تحصيلي دانشجو قيد ميشود.
ماده 48: انتقال دانشجو در طول مدت تحصيل، در هر مقطع تحصيلي فقط يك بار مجاز است./
فصل نهم ـ دانشجوي مهمان
ماده 49: در مواردي كه دانشجو به طور موقت، ناگزير به تغيير محل تحصيل خود باشد، ميتواند با موافقت دانشگاههاي مبدأ و مقصد، به عنوان دانشجوي مهمان، به طور موقت، براي مدت معين، محل تحصيل خود را تغيير دهد.
ماده 50: مهمان شدن دانشجو در يك دانشگاه مشروط بر اين است كه، دانشجو حداقل يك نيمسال تحصيلي خود را در دانشگاه مبدأ گذرانده باشد.
ماده 51: مهمان شدن دانشجو در يك دانشگاه براي گذراندن يك يا چند درس به صورت تك درس با نظر دانشگاه مبدأ و موافقت دانشگاه مقصد بلامانع است.
ماده 52: هر دانشجو در هر رشته ميتواند حداكثر يك نيمسال در دوره كارداني، يا دو نيمسال در دوره كارشناسي، در يك دانشگاه، به طور تمام وقت، به صورت مهمان تحصيل كند. در هر حال نبايد تعداد دروسي را كه دانشجو به صورت مهمان (چه به صورت تك درس) در يك يا چند دانشگاه گذرانده است، از 40 درصد واحدكل واحدهاي دوره تجاوز كند.
تبصره: انتخاب واحد دانشجو، چه به صورت تك درس و چه به صورت تمام وقت، بايد با اطلاع گروه آموزشي دانشگاه مبدأ و طبق شرايط دانشگاه مقصد باشد.
ماده 53: واحدهايي را كه دانشجوي مهمان در يك دانشگاه ميگذراند، عيناً در كارنامه او در دانشگاه مبدأ ثبت ميشود و نمرات آنها در محاسبات ميانگين نيمسال و ميانگين كل او منظور خواهد شد.
ماده 54: مدرك فراغت از تحصيل دانشجوي مهمان در هر صورت توسط دانشگاه مبدأ صادر ميشود.
فصل دهم ـ تغيير رشته
ماده 55: دانشجو در طول دوران تحصيل در مقطع كارداني و كارشناسي ميتواند با داشتن شرايط زير و موافقت گروه آموزشي ذيربط از يك رشته به رشته ديگر در يك گروه آزمايشي و همان دانشگاه تغيير رشته دهد:
1 ـ ادامه تحصيل متقاضي در رشته قبلي از نظرات مقررات آموزشي بلامانع باشد.
2 ـ حداقل 16 و حداكثر 23 واحدهاي دوره را گذرانده باشد.
3 ـ نمره آزمون ورودي متقاضي از نمره آزمون پايينترين فرد پذيرفته شده در سهميه و رشته مورد تقاضا در همان سال كمتر نباشد.
4 ـ با توجه به حداكثر مدت مجاز تحصيل، امكان گذراندن واحدهاي درسي مورد نياز در رشته جديد را داشته باشد.
تبصره 1: تغيير رشته دانشجوياني كه به دستگاههاي اجرايي خاص تعهد دارند، با رعايت كليه شرايط اين ماده و اعلام موافقت دستگاه اجرايي ذيربط امكانپذير است.
تبصره 2: تغيير رشته به رشتههايي كه در ضوابط گزينش آنها شرايط خاص پيشبيني شده است، موكول به احراز شرايط مربوط است.
تبصره 3: دانشجو در هر يك از مقاطع تحصيلي، تنها يك بار ميتواند تغيير رشته دهد.
ماده 56: تغيير رشته در مقاطع تحصيلي هم سطح، صورت ميگيرد، در غير اين صورت، فقط از مقطع بالاتر به مقطع پايينتر امكانپذير است.
ماده 57: درصورت موافقت با تقاضاي تغيير رشته دانشجو موظف است در اولين فرصت در رشته جديد نامنويسي كند و پس از نامنويسي، دانشجو حق بازگشت به رشته قبلي را ندارد.
تبصره: اقدام نكردن دانشجو به نامنويسي در رشته جديد در وقت معين به منزله انصراف از تغيير رشته تلقي ميشود و حق تغيير رشته تا پايان دوره از وي سلب ميشود.
ماده 58: دروسي كه دانشجو در رشته قبلي گذرانده است در گروه آموزشي رشته جديد بررسي و معادلسازي ميشود و فقط دروسي از وي پذيرفته ميشود كه به تشخيص گروه آموزشي، يا دروس رشته جديد، اشتراك محتوايي داشته باشد و نمره هر يك از آن دروس نيز از 12 كمتر نباشد.
تبصره 1: دروس پذيرفته شده در كارنامه دانشجو ثبت و نمرات آنها در محاسبه ميانگين كل منظور شود، ولي نمرات دروس پذيرفته نشده، بدون احتساب در ميانگين، در كارنامه دانشجو باقي ميماند. در اين حال، چنانچه ميانگين كل واحدهاي پذيرفته شده او كمتر از 12 باشد، جمعاً به عنوان يك نيمسال مشروطي براي دانشجو در رشته جديد منظور ميشود.
تبصره 2: درصورتي كه تعداد واحدهاي دروس پذيرفته نشده دانشجو، در حدي باشد كه امكان گذراندن واحدهاي مورد نياز رشته جديد را در طول مدت مجاز تحصيل، از وي سلب كند، با تقاضاي تغيير رشته او موافقت نميشود.
تغيير رشته اضطراري
ماده 59: چنانچه دانشجو به تشخيص شوراي آموزشي دانشكده، در دوران تحصيل، دچار بيماري يا سانحهاي گردد كه توانايي ادامه تحصيل در آن رشته و يا امكان بهرهگيري از كارآيي حاصل از آن را طبق جداول نقص عضو از دست بدهد، ميتواند با رعايت ساير مقررات به رشته ديگري متناسب با رشته خود در همان گروه آزمايشي كه از لحاظ نمره آزمون ورودي نزديكترين نمره را دارد، تغيير رشته دهد. در اين حال دانشجو از رعايت شرايط موضوع ماده 55 (به استنثناي بند 1) و ماده 57 معاف خواهد بود.
در مواردي كه دانشجو به دلايل نقص عضو و بيماري، توانايي ادامه تحصيل در هيچ يك از رشتههاي گروه آزمايشي مربوط را نداشته باشد، كميسيون آموزشي دانشگاه پس از بررسي كامل مسأله، به تغيير رشته دانشجو به رشتهاي در گروه آزمايشي ديگر تصميم ميگيرد.
ماده 60: دانشجويان دوره دكتري پزشكي عمومي، دندانپزشكي، داروسازي و دامپزشكي يا دورههاي كارشناسي ارشد پيوسته، كه به دلايلي از تحصيل در دوره مربوط منع شدهاند، در صورتي كه حداقل واحدهاي معادل دوره كارداني يا كارشناسي را گذرانده باشند، با تصويب شوراي آموزشي دانشگاه و يا احتساب واحدهايي كه گذراندهاند، ميتوانند به يكي از رشتههاي گروه پزشكي يا يكي از رشتههاي مرتبط با آن در گروه ديگر، در مقاطع كارداني يا كارشناسي، تغيير رشته دهند و پس از تطبيق واحدهاي گذرانده شده، در رشته جديد، به ادامه تحصيل بپردازد.
تبصره: درصورتي كه دانشگاه مبدأ، فاقد رشته متناسب براي تغيير رشته اين گونه دانشجويان باشد، شوراي آموزشي دانشگاه نظر خود را داير بر تغيير رشته دانشجو، حسب مورد به معاونت آموزشي وزارت فرهنگ و آموزش عالي يا معاونت آموزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش اعلام ميكند، تا دانشجو را در يكي از دانشگاههاي ديگر جايابي نمايند.
ماده 61: متقاضي تغيير رشته بايد درخواست خود را همراه مدارك لازم، حداقل 6 هفته پيش از شروع نيمسال تحصيلي به اداره آموزش دانشگاه در محل تحصيل خود تسليم نمايد.
ماده 62: تغيير رشته مقطع كارشناسي به مقطع كارداني بلامانع است در اين حال براي اين گونه دانشجويان حداكثر مدت تحصيل بر مبناي دوره كارداني محاسبه و به ازاي هر 20 واحد پذيرفته شده از دانشجو، يك نيمسال از طول تحصيل وي، كاسته ميشود.
فصل يازدهم ـ پذيرش واحدهاي درسي
ماده 63: معادلسازي و پذيرش دروسي كه قبول شدگان آزمون سراسري قبلاً در دانشگاهها يا ديگر مقاطع تحصيلي گذرانده يا رعايت شرايطي به شرح زير مجاز است:
1 ـ دانشجو با توجه به سوابق تحصيلي خود مجاز به شركت در آزمون ورودي رشته جديد باشد.
2 ـ دانشگاه قبلي و مدارك تحصيلي آن مورد تأييد وزارت فرهنگ و آموزش عالي يا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي باشد.
3 ـ تحصيل دانشجو در دانشگاه قبلي مطابق برنامه مصوب شوراي عالي برنامهريزي باشد.
4 ـ محتواي آموزشي دروس گذرانده شده دانشجو با دروس رشته جديد به تشخيص گروه آموزشي اشتراك محتوايي داشته باشد و نمره هر كي از دروس از 12 كمتر نباشد.
تبصره 1: معادلسازي و پذيرفتن دروس توسط گروههاي آموزشي ذيربط در دانشگاه پذيرنده انجام ميشود.
تبصره 2: نمرات دروس پذيرفته شده از دانشجو در محاسبه ميانگين نيمسال محسوب نميشود ولي در محاسبه ميانگين كل دانشجو محاسبه خواهد شد.
تبصره 3: به ازاء هر 20 واحد از دروس پذيرفته شده دانشجو يك نيمسال تحصيلي از حداكثر مدت مجاز تحصيل وي كاسته ميشود.
فصل دوازدهم ـ فراغت از تحصيل
ماده 64: دانشجويي كه كليه واحدهاي درسي يكي از دورهاي كارداني، كارشناسي ناپيوسته و كارشناسي پيوسته را طبق برنامه مصوب و بر اساس مقررات اين آييننامه با موفقيت گذرانده باشد، فارغالتحصيل آن دوره شناخته ميشود.
تبصره 1: تاريخ فراغت از تحصيل، روزي است كه آخرين نمره درسي دانشجو توسط استاد به اداره آموزش دانشكده يا دانشگاه تحويل ميشود.
تبصره 2: با توجه به تبصره 1 و رعايت دقيق ماده 24 ضرورت دارد، هر دانشگاه در هر نيمسال، زمان خاصي را براي اعلام فراغت از تحصيل دانشجويان تعيين و مقدمات آن را فراهم سازد.
ماده 65: ميانگين كل نمرات دانشجو در پايان دوره تحصيل، بايد حداقل 12 باشد، تا در رشته تحصيلي خود حسب مورد مدرك كارداني يا كارشناسي دريافت كند. درصورتي كه ميانگين نمرات دانشجو از 12 كمتر باشد، چنانچه از نظر طول تحصيل مانعي نداشته باشد، ميتواند حداكثر تا 20 واحد درسي از درسهايي را كه با نمره كمتر از 12 قبول شده است در يك نيمسال تحصيلي (در دوره كارداني) و 2 نيمسال تحصيلي (در دوره كارشناسي)، مجدداً انتخاب و آن درس را تكرار كند، تا ميانگين كل خود را جبران نمايد.
در اين صورت نمرات دروس تكراري علاوه بر نمرات قبلي، در كار نامه دانشجو ثبت و در محاسبه ميانگين كل نمرات او محسوب ميشود.
تبصره 1: دانشجويي كه نتواند يا نخواهد از مقررات مذكور در اين ماده استفاده كند، يا عليرغم استفاده از آن نتواند كمبود ميانگين كل نمرات خود را جبران نمايد، در صورتي كه مقطع تحصيلي او كارداني است، از تحصيل محروم و اخراج ميشود و درصورتي كه در مقطع كارشناسي يا كارشناسي ارشد پيوسته باشد، بر اساس ماده 30 و تبصره آن ميتواند با اخذ مدرك مقطع تحصيلي پايينتر فارغالتحصيل شود.
تبصره 2: دانشجويان دوره دكتري عمومي داروسازي و كارشناسي ارشد پيوسته ساير رشتهها كه بيش از نيمي از 135 واحد درسي دوره را با حداقل ميانگين نمرات 12 گذرانده باشند در صورتي كه به دلايلي از تحصيل منع شوند و يا مايل به ادامه تحصيل نباشند، ميتوانند حسب درخواست خود با مدرك كارشناسي در رشته داروسازي يا رشته مربوط فارغالتحصيل شوند.
ماده 66: اين آييننامه در 12 فصل، 66 ماده و 48 تبصره در جلسات 316 الي 339 شوراي عالي برنامهريزي مورد بررسي قرار گرفت و سرانجام در جلسه 339 مورخ 14/2/1376 به تصويب نهايي رسيد و از تاريخ تصويب براي آن دسته از دانشجوياني كه از سال تحصيل 77 ـ 1376 وارد دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي ميشوند لازمالاجرا است و از اين تاريخ به بعد تمام آييننامهها، بخشنامهها و دستورالعملهاي مغاير با آن براي اين قبيل دانشجويان لغو ميشود.
دكتر سيدمحمدكاظم ناييني دكتر سيدمحمدرضا هاشمي
دبير شوراي عالي برنامهريزي وزير فرهنگ و آموزش عالي
و رئيس شوراي عالي برنامهريزي
اين آييننامه در 12 فصل، 66 ماده و 48 تبصره در جلسات 316 الي 339
شوراي عالي برنامهريزي مورد بررسي قرار گرفت و سرانجام در جلسه 339
مورخ 14/2/1376 به تصويب نهايي رسيد
